Hangi Tip Tekne?
Römorkla Taşınabilen Yelkenliler (Trailer-Sailer)
Bir trailer-sailer seçerken dikkat edilmesi gereken temel unsurlar:
Boyut
Ağırlık
Direğin kurulumu
Denize indirme ve sudan çıkarma kolaylığı
Bu teknelerde direkler genellikle A-tip direk kaldırma sistemi ve palanga yardımıyla elle kaldırılabilecek şekilde tasarlanır.
Römorktan denize indirilmeleri gerektiğinden çoğunda:
Kaldırılabilir salma
Katlanabilir dümen
Sökülebilir dıştan takma motor
bulunur.
Aile ile seyir planlanıyorsa, kaldırılabilir salmaların genellikle kabin içerisinde yer kapladığı unutulmamalıdır.
Yaklaşık 750 kg ve 16 feet üzerindeki teknelerde:
Daha büyük römork
Daha güçlü çekici araç
Montaj ve indirme için ekstra yardım gerekecektir.
Buna karşılık uzun hafta sonları ve hatta bir haftalık seyirlerde konforlu konaklama imkânı sunarlar.
İdeal bir gezi tipi trailer-sailer:
Maksimum 24 ft uzunlukta
Yaklaşık 1.500 kg kuru ağırlıkta olmalıdır.
Daha uzun mesafeli kıyı seyirleri planlanıyorsa, vinçle büyük römorklara yüklenebilen "taşınabilir" (trailer-able) daha büyük tekneler tercih edilebilir. Bu tekneler kışın karaya alınarak marina ücretlerinden tasarruf edilmesini sağlar.
Kıyı ve Yakın Deniz Gezi Yatları
"Kıyı gezi teknesi" tanımı bazen yanıltıcı olabilir. Aslında:
Denizciliğe uygun tasarlanmış,
Düzenli bakımı yapılmış,
Deneyimli mürettebat tarafından kullanılan
hemen her yelkenli güvenli şekilde uzun seyirler yapabilir.
Eğer kıyıdan çok uzaklaşmadan seyretmeyi, korunaklı koylarda veya marinalarda konaklamayı planlıyorsanız, ağır fırtına koşullarına dayanacak bir okyanus teknesine sahip olmanız şart değildir.
Yine de birçok denizci "her ihtimale karşı" daha güçlü okyanus teknelerini tercih eder. Bunun karşılığında daha yüksek bakım ve işletme maliyetlerini göze almak gerekir.
İyi bir kıyı gezi teknesi:
Yeterli performans sunmalı,
Kullanımı keyifli olmalı,
Gerektiğinde 8 bofor rüzgâr ve 3 metre dalga koşullarında güven vermelidir.
Açık Deniz ve Okyanus Yatları
Gerçek bir açık deniz veya okyanus yatı:
Sağlam,
Güvenli,
Denizci karaktere sahip
olmalıdır.
Bunun yanında mürettebatın zorlu hava koşullarında bile:
Uyumasına,
Yemek hazırlamasına,
Dinlenmesine,
olanak sağlayacak dengeli bir hareket yapısı sunmalıdır.
Denizci Karakter (Sea-Kindly) Nedir?
Denizde konforu belirleyen en önemli unsurlardan biri teknenin dalgalar üzerindeki hareketidir.
Modern ve hafif bazı tekneler dalgaları kesmek yerine üzerlerine çarpar. Bu şu sorunlara yol açabilir:
Mürettebatın yorulması
Dolap içindekilerin savrulması
Gövde ve armaya fazla yük binmesi
Moral bozukluğu ve uyku problemleri
Bu nedenle uzun okyanus seyirleri için:
Daha ağır deplasmanlı
Daha derin V formlu baş yapısına sahip
tekneler genellikle tercih edilir.
Dünya Seyri (Bluewater) Yelkenli Tekneleri
Bluewater cruiser aslında uzun süre teknede yaşamaya uygun hale getirilmiş bir açık deniz yelkenli teknesidir.
Genellikle şu ekipmanlara sahiptir:
Su yapıcı
Jeneratör
Dondurucu
Güneş panelleri
Uydu haberleşme sistemleri
Ancak temel gövde yapısı çoğu zaman standart açık deniz yatlarıyla aynıdır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yaşam Alanı
Teknenin iç yerleşimi planladığınız kullanım şekline uygun olmalıdır.
Örneğin:
Sadece günübirlik seyir yapacaksanız yataklar şart değildir.
Çocuklu aileler için ayrı kabinler büyük avantaj sağlar.
Düzenli misafir ağırlayacaksanız özel tuvalet önemli hale gelir.
Depolama Alanları
Yeni alıcıların sıklıkla gözden kaçırdığı konulardan biri depolamadır.
Şunlara dikkat edin:
Kullanımı kolay dolaplar
Mutfağa yakın saklama alanları
Sık kullanılan eşyalara kolay erişim
Kokpit Tasarımı
Aile ile yapılan seyirlerde:
Ana yelken kumandalarının dümenciye yakın olması
Tek kişinin güvenli şekilde tekneyi kullanabilmesi
önemlidir.
Kendinize şu soruları sorun:
Ana yelken iskotası kolay ulaşılabilir mi?
Acil durumda yelken boşlanabilir mi?
Çocukların sıkışabileceği noktalar var mı?
Emniyet kemeri bağlantı noktaları yeterli mi?
Arma ve Yelkenler
Yarış yapmayı düşünmüyorsanız:
Kullanımı kolay bir arma düzeni tercih edin.
Günümüzde en yaygın tercih:
Sloop arma
Direk içi sarma sistemli ana yelken
Sarma cenova
kombinasyonudur.
Daha yüksek performans isteyenler için tam balenli ana yelken tercih edilebilir.
Dümen Seçimi
Dümen Kolu (Tiller)
Avantajları:
Daha fazla geri bildirim verir.
Teknenin davranışını daha iyi hissettirir.
Dümen Simidi (Wheel)
Avantajları:
Daha konforlu kullanım sunar.
Büyük teknelerde tercih edilir.
Genellikle:
32 ft altındaki eski teknelerde tiller,
26 ft üzerindeki yeni teknelerde wheel,
bulunur.
Monohull mu, Katamaran mı?
Birçok alıcı önce monohull teknelere yönelir. Ancak katamaran ve trimaranları da değerlendirmek faydalıdır.
Katamaranların Avantajları
Daha geniş yaşam alanı
Daha az yatış
Daha yüksek hız
Daha sığ su çekimi
Ayrıca:
Sahile daha fazla yaklaşabilirler.
Karaya oturtulabilirler.
Kumsalda bakım yapılabilir.
Dezavantajları
Marina masrafları daha yüksektir.
Daha fazla yer kaplarlar.
Taşıma kapasiteleri bazen sınırlıdır.
Sıfır mı İkinci El mi?
İkinci El Tekne Avantajları
Daha düşük satın alma maliyeti
İlk üretim hatalarının giderilmiş olması
Seyir ekipmanlarının çoğunlukla hazır bulunması
Ancak:
Bakım geçmişi bilinmeyebilir.
Motor veya arma yenilenmesi gerekebilir.
Charter Tekneleri
Kiralama filosundan çıkan tekneler yıllık olarak özel kullanımdaki teknelerden çok daha fazla yıpranırlar.
Böyle bir tekne satın alırken mutlaka detaylı ekspertiz yaptırılmalıdır.
Yeni Tekne Alırken
Yeni bir yat satın alırken fiyat listesinde olmayan pek çok ekipmanı ayrıca almanız gerekir.
Genel kural:
Liste fiyatının üzerine %15-20 ek bütçe ayırmak gerekir.
Tekne fuarlarında belirtilen fiyatlara çoğu zaman:
Nakliye
Devreye alma işlemleri
Ekipman montajları
dahil değildir.
İkinci El Tekne Alırken
Tekneyi görmeden teklif vermeyin.
Özellikle şunları kontrol edin:
Gövde çatlakları
Ozmoz kabarcıkları
Çarpışma izleri
Yumuşamış güverte bölgeleri
Elektrik tesisatı
Yelkenler
Sintinede su
Pompalar
Her zaman teklifinizi:
“Ekspertiz raporuna bağlı olarak” şeklinde verin.
Deneme Seyri (Sea Trial)
Deneme seyri yapılmadan tekne satın almak genellikle tavsiye edilmez.
Seyir sırasında:
Teknenin manevralarını deneyin.
Motoru test edin.
Yelkenleri açın.
Dümen hissini değerlendirin.
Salon ve kamaralarda hareket etmeyi deneyin.
Deneyimli bir denizci veya ekspertiz uzmanını yanınızda götürmek büyük avantaj sağlar.
Salma Seçimi
Uzun Salma (Long Keel)
Avantajlar:
Ağır havada konforlu
Düz seyir kabiliyeti yüksek
Okyanus geçişlerinde başarılı
Dezavantaj:
Marina manevralarında zor
Fin Salma
Avantajlar:
Daha hızlı
Daha çevik
Daha iyi manevra
Günümüzde en yaygın kullanılan tasarımdır.
Çift Salma (Twin/Bilge Keel)
Avantajlar:
Sığ sularda seyir
Dik şekilde karaya oturabilme
Dezavantajlar:
Rüzgara karşı performans düşebilir
Daha fazla yatış eğilimi gösterebilir
Ayrıca salma-gövde birleşim noktalarında çatlak olup olmadığı kontrol edilmelidir.