Birçok marine jeneratör, motor gürültüsünü azaltmak amacıyla ses yalıtımlı bir muhafaza (sound shield) içinde bulunur. Bu sayede teknede konaklarken klimaları sessiz bir şekilde çalıştırabilirsiniz. Ancak bu koruyucu muhafaza, jeneratörün durumunu gözle kontrol etmeyi de zorlaştırır.
Ana makinenizi makine dairesinde kolayca gözlemleyebilirsiniz. Buna karşılık jeneratör genellikle göz önünde değildir ve bu nedenle bakımının ihmal edilmesi daha kolaydır. Oysa marine jeneratör bakımı, asla göz ardı edilmemesi gereken bir konudur.
Kapağını Açın ve Durumu Görün
Makine dairesinde günlük sıvı kontrolleri yapmak oldukça önemlidir. Bu kontroller jeneratörü de kapsamalıdır. Ancak göremediğiniz bir ekipmanı kontrol etmeniz mümkün değildir.
Jeneratörünüz ses yalıtım muhafazası içindeyse, mevcut durumu değerlendirebilmek için kapağını açmanız gerekir.
Bazı muhafazalarda yağ çubuğuna erişim sağlayan kontrol kapakları bulunur. Ancak yağ seviyesi dışında da kontrol edilmesi gereken birçok unsur vardır. Muhafazayı tamamen açarak:
Kayış gerginliğini,
Yağ seviyesini,
Soğutma suyu seviyesini,
Olası kaçakları,
kontrol edebilirsiniz.
Damlamalar yaklaşan bir arızanın habercisi olabilir. Deniz suyu, antifriz, yağ veya yakıt kaçakları genellikle jeneratörün altındaki damlama tavasında (drip pan) birikir. Neyse ki bazı sistemlerde antifriz deposu muhafaza dışında bulunur ve kolayca gözlemlenebilir.
Marine Jeneratör Bakımında Günlük Yapılması Gerekenler
Yağ Seviyesini ve Yağın Durumunu Kontrol Edin
Her gün yağ çubuğunu çıkararak yağ seviyesini ve rengini kontrol edin.
Eğer yağa deniz suyu karışmışsa, yağ çikolatalı süt renginde görünebilir.
Yakıt karışması durumunda yağda belirgin bir yakıt kokusu ve küçük hava kabarcıkları görülebilir.
Kayış Gerginliğini Kontrol Edin
Alternatör veya su pompası kayışını parmağınızla hafifçe çekerek gerginliğini kontrol edin.
Gevşek kayışlar:
Siyah kayış tozu oluşturabilir,
Kayış kopmasına neden olabilir,
Motorun aşırı ısınmasına yol açabilir,
Jeneratörün otomatik olarak durmasına sebep olabilir.
Deniz Suyu Pompasını İnceleyin
Deniz suyu pompasında herhangi bir sızıntı olup olmadığını kontrol edin.
Pompa tahrik mekanizması ile impeller gövdesi arasındaki açıklıklardan su sızıyorsa, bu yalnızca su kaçağı değil aynı zamanda sistemin hava çektiğinin de göstergesi olabilir.
Sisteme giren hava:
Kauçuk impeller kanatlarına zarar verir,
Soğutma performansını düşürür,
Aşırı ısınmaya neden olabilir.
Marine Jeneratör Bakımında Periyodik Yapılması Gerekenler
Yağ ve Filtre Değişimlerini Aksatmayın
Marine jeneratörler genellikle az miktarda yağ kapasitesine sahiptir. Bazı modeller yalnızca yaklaşık 4 litre (1 galon) yağ alır.
Bu nedenle birçok üretici:
Her 100 çalışma saatinde yağ değişimi,
Yağ filtresinin yenilenmesi
önerir.
Çinko Anodu Kontrol Edin
Tahrik motorlarında olduğu gibi, ısı eşanjöründe bulunan kalem tipi çinko anodu (pencil zinc) düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Bu parça galvanik korozyona karşı önemli koruma sağlar.
Egzoz Dirseğini İnceleyin
Motor ile alternatör bölümü arasındaki egzoz dirseğine ulaşmaya çalışın.
Bu noktada deniz suyu, sıcak egzoz gazlarına enjekte edilerek soğutulur ve ardından su kilitli susturucuya (water lift muffler) yönlendirilir.
Eğer burada paslanma belirtileri görüyorsanız, egzoz dirseğinin değiştirilme zamanı yaklaşıyor olabilir.
Yangın Güvenliği
Jeneratörlerin çoğu ses yalıtım muhafazası içinde bulunduğundan yangına müdahale etmek zor olabilir.
Şu noktaları kontrol edin:
Yangın söndürücü nozülünün erişebileceği bir servis açıklığı olup olmadığı,
Muhafaza içinde otomatik yangın söndürme sistemi bulunup bulunmadığı,
Sıcaklık veya yangın sensörlerinin mevcut olup olmadığı.
Bu özellikler olası bir yangına hızlı müdahale edilmesini sağlar.
Jeneratörü Doğru Şekilde Çalıştırın
Jeneratörü çalıştırmadan önce:
Üzerinde elektrik yükü olmadığından emin olun.
Şalterin kapalı (OFF) veya kıyı elektriğinde (SHORE POWER) olduğundan emin olun.
Otomatik Başlatma Sistemleri
Başlat düğmesine bastığınızda sistem kendi ön kontrol ve teşhis sürecini tamamlar ve jeneratör çalışır.
Manuel Başlatma Sistemleri
Manuel sistemlerde:
Ön ısıtma (preheat) düğmesine yaklaşık 30 saniye basılı tutun.
Bu sırada düşük yağ basıncı emniyet sistemi devre dışı bırakılır.
Preheat düğmesine basılı tutmaya devam ederken start düğmesine basın.
Motor çalışınca start düğmesini bırakın.
Motor düzgün çalışana kadar preheat düğmesini basılı tutmaya devam edin.
Ardından preheat düğmesini bırakın.
Bazı jeneratörlerde ön ısıtma sırasında elektrikli yakıt pompasından gelen tıkırtı sesi normaldir.
Dikkat!
Motoru uzun süre marşta çevirmek ciddi hasarlara neden olabilir.
Başarısız çalıştırma denemeleri sırasında sistemde biriken deniz suyu:
Susturucuda birikebilir,
Silindirlere geri dolabilir,
Hidrolik kilitlenmeye (hydrolock) yol açarak motoru kullanılmaz hale getirebilir.
Gücü Jeneratöre Aktarın
Motor çalışma sıcaklığına ulaşıp düzgün çalışmaya başladığında kıyı elektriğinden jeneratör gücüne geçebilirsiniz.
Klima gibi yüksek güç çeken cihazlar devreye girdiğinde jeneratör devrinin kısa süreli düşmesi normaldir. Sistem birkaç saniye içinde tekrar nominal devrine döner.
Gece boyunca klima devreye girip çıktıkça bu devir düşüşlerini duyabilirsiniz.
Ayrıca klima ana şalterinin açık olduğundan emin olun. Yakınlarda çalışan biri farkında olmadan devre kesiciyi kapatmış olabilir.
Jeneratörü Kapatırken
Jeneratörü durdurmadan önce:
Tüm elektrik yüklerini kapatın.
Güç seçicisini tekrar kıyı elektriğine alın.
Daha sonra jeneratörü durdurun.
Son olarak ihtiyaç duyulan elektrik ekipmanlarını yeniden devreye alın.
Sonuç
Marine jeneratörünüzü düzenli olarak kontrol etmek ve küçük bakım işlemlerini zamanında yapmak, büyük arızaların önüne geçmenin en etkili yoludur. Günlük kontroller, periyodik bakım ve doğru kullanım alışkanlıkları sayesinde jeneratörünüz daha uzun ömürlü olacak, siz de denizde kesintisiz ve güvenilir güç kaynağına sahip olacaksınız.