Embedded Files
Dıştan Takma Motorlarda Tilt ve Trim Arızaları: Teşhis ve Çözüm Rehberi
Dıştan takma motorunuzun tilt ve trim sistemi arızalandığında bunu hemen fark edersiniz. Yakıt ekonomisi için ideal seyir açısını ayarlayamaz, sert deniz koşullarında daha konforlu bir sürüş sağlayamaz veya motoru taşıma sırasında korumak için yukarı kaldıramazsınız. İşte sorunu sistematik olarak tespit etmenize yardımcı olacak bir rehber.
Sistemin Çalışma Prensibi
Tilt ve trim sistemi, motor açısını değiştirerek teknenin performansını artırır. Motor açısındaki bu ayarlama, gövdenin suyla temas şeklini etkiler ve farklı seyir koşullarında önemli avantajlar sağlar.
Bu rehber dıştan takma motorlara odaklansa da, burada anlatılanların çoğu kıçtan tahrikli (stern drive) sistemler için de geçerlidir.
İki Temel Sistem Türü
Eski sistemlerde elektrik motoruna bağlı mekanik kaldırma düzenekleri (örneğin sonsuz vida mekanizması) kullanılırdı.
Günümüzde ise çoğunlukla elektrikli/hidrolik tilt ve trim sistemleri kullanılmaktadır. Bu sistemler üç ana bileşenden oluşur:
12 volt DC elektrik motoru
Küçük bir hidrolik pompa
Hidrolik yağ deposu ve güç ünitesi
Elektrik motoru hidrolik pompayı çalıştırır. Pompa da hidrolik yağı silindirlere göndererek motorun yukarı veya aşağı hareket etmesini sağlar.
Önce Temel Kontrolleri Yapın
Tilt ve trim sistemi hiç çalışmıyorsa ilk olarak sorunun:
Elektrik motorunda mı,
Yoksa hidrolik sistemde mi
olduğunu belirlemek gerekir.
Kontrol edilmesi gereken ilk noktalar:
Akünün tam şarjlı olması
Akü şalterinin açık konumda olması
Tilt ve trim devresine ait sigortaların sağlam olması
Atmış bir sigorta, sistemin tamamen çalışmamasının en yaygın nedenlerinden biridir. Bu nedenle yedek sigorta bulundurmak her zaman iyi bir fikirdir.
Elektrik ve Motor Arızalarının Teşhisi
Temel kontroller tamamlandıktan sonra tilt düğmesine basın ve röle veya solenoid sesini dinleyin.
Hiç Ses Gelmiyorsa
Sorun büyük olasılıkla:
Tilt düğmesinde
Solenoidde
Rölede
Kablolarda
Kablo bağlantılarında
olabilir.
Hafif Bir "Tık" Sesi Geliyorsa
Bu durumda elektrik, röle veya solenoide kadar ulaşıyor demektir.
Bir sonraki adım elektrik motorunu test etmektir.
Kablo Renkleri
Tilt ve trim motorları genellikle:
Mavi kablo
Yeşil kablo
olmak üzere iki ana kabloya sahiptir.
Bazı eski sistemlerde ayrıca:
Siyah şase (eksi) kablosu
da bulunabilir.
Hatırlama yöntemi oldukça basittir:
Mavi (Blue) = Yukarı kaldırır
Yeşil (Green) = Aşağı indirir
Kolay ezber için:
"Mavi gökyüzü, yeşil çimen."
Motorun Test Edilmesi
Test işlemi için:
Motoru solenoidden ayırın.
Hızlı bağlantı fişini çıkarın veya mavi ve yeşil kabloları sökün.
Bir jumper kablo yardımıyla doğrudan 12 volt enerji verin.
Motor aşağıdaysa:
Mavi kabloya enerji verin.
Motor yukarıdaysa:
Yeşil kabloya enerji verin.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Motor Çalışmıyorsa
Elektrik doğrudan verilmesine rağmen motor çalışmıyorsa:
Tilt ve trim motoru arızalıdır.
Değiştirilmesi gerekir.
Motor Çalışıyorsa
Bu durumda sorun motorun öncesindedir.
Muhtemel nedenler:
Arızalı solenoid
Arızalı röle
Oksitlenmiş bağlantılar
Bozulmuş hızlı bağlantı soketleri
Özellikle tuzlu su ortamında oluşan korozyon, tilt ve trim arızalarının en yaygın nedenlerinden biridir.
Hidrolik Sistem Arızalarının Teşhisi
Elektrik motoru çalışıyor ancak:
Motor yukarı kalkmıyorsa
Aşağı inmiyorsa
Yukarı kaldırıldıktan sonra kendi kendine düşüyorsa
Trim açısını koruyamıyorsa
sorun büyük ihtimalle hidrolik sistemdedir.
Hidrolik Yağ Seviyesini Kontrol Edin
İlk kontrol edilmesi gereken nokta hidrolik yağ deposudur.
Hidrolik yağ:
Buharlaşmaz
Kendiliğinden eksilmez
Bu nedenle düşük seviye görülüyorsa mutlaka bir kaçak vardır.
Kaçak noktaları genellikle:
Hortumlar
Bağlantı rekorları
Keçeler ve contalar
olur.
Su Karışımını Kontrol Edin
Depoyu kontrol ederken hidrolik yağa su karışıp karışmadığına da bakın.
Sisteme su girmesi:
Düzensiz çalışma
Güç kaybı
Ani hareketler
gibi sorunlara yol açabilir.
Keçe ve Silindir Problemleri
Kaçakların en sık görüldüğü yer:
Tilt ve trim pistonlarının keçe bölgeleridir.
Keçeler şu nedenlerle bozulabilir:
Yaşlanma
UV ışınları
Tuzlu su etkisi
Eğer yalnızca keçeler yıpranmışsa değiştirilmeleri yeterli olabilir.
Pistonlarda Korozyon Varsa
Piston yüzeyinde:
Çukurlaşma (pitting)
Paslanma
Korozyon
oluşmuşsa yeni takılan keçeler kısa sürede tekrar hasar görecektir.
Bu durumda:
Keçeler
Pistonlar (ramlar)
birlikte değiştirilmelidir.
Hidrolik Pompa Arızaları
Hidrolik yağ seviyesi normalse ve dışarıdan görülebilen bir kaçak yoksa, sorun hidrolik pompada olabilir.
Bu durumda genellikle:
Pompanın sökülmesi
Revizyon (rebuild) yapılması
Gerekirse tamamen değiştirilmesi
gerekir.
Bu işlemler uzman servislerde gerçekleştirilmelidir.
Sonuç
Tilt ve trim arızalarının teşhisinde en önemli nokta, sorunun elektriksel mi yoksa hidrolik mi olduğunu belirlemektir. Akü, sigorta, röle ve kablo bağlantılarının kontrolüyle başlayıp ardından motor testi ve hidrolik sistem incelemesine geçmek, gereksiz parça değişimlerinin önüne geçer. Çoğu durumda sorun basit bir bağlantı korozyonu veya hidrolik kaçaktan kaynaklanırken, daha ciddi durumlarda elektrik motoru ya da hidrolik pompanın yenilenmesi gerekebilir.
Page updated
Google Sites
Report abuse