Tekne Elektrik Donanımınızı Korumanın Doğru Yolları

Tekne Elektrik Sistemleri Bakımında Yapılması ve Kaçınılması Gerekenler

Bazı yelkenliler düzenli bakım yapıldığı sürece neredeyse sonsuza kadar dayanabilir gibi görünse de, elektrik sistemleri arızalanmaya çok daha yatkındır. Geçmişte basit elektrik ihtiyaçlarını karşılayan kalay kaplı temel kablolama sistemleri yeterliydi. Ancak son 20 yılda daha karmaşık elektrik ekipmanlarının standart hale gelmesiyle durum değişti.

Elektrikli bileşenlerin sayısının artması, aküler üzerindeki yükü de artırdı. Bu da bağlantı kopmaları, kabloların aşırı ısınarak erimesi ve sigortaların atması gibi riskleri beraberinde getiriyor. Bu nedenle elektrik sistemi bakımı, her tekne sahibinin öncelikleri arasında yer almalıdır.

Aşağıda, teknenizdeki elektrik sistemlerinin sağlıklı çalışmasını sağlamak için dikkat etmeniz gereken temel noktaları bulabilirsiniz.

Akü Ömrünü Uzatmak

Akü teknolojisi son birkaç on yılda önemli ölçüde gelişmiştir ve farklı avantajlar sunan yeni akü türleri ortaya çıkmıştır. Bunların başında, sıvı olmayan elektrolit yapıları sayesinde sızdırmaz ve bakım gerektirmeyen LiFePO4, AGM ve jel aküler gelir.

Depolama akülerinde gerçekleşen kimyasal reaksiyon tersine çevrilebilir nitelikte olduğundan, motor çalıştığı ve alternatör veya jeneratör düzgün şekilde görev yaptığı sürece aküler sürekli olarak yeniden şarj edilebilir.

Akü bakım moduna sahip bir trickle charger (düşük akımlı akü koruma şarj cihazı) da oldukça faydalıdır. Standart şarj cihazları hızlı şarj için güvenli miktarda enerji sağlasa da tam şarj işlemi saatler sürebilir. Buna karşılık kaliteli bir akü koruyucu, akünün mümkün olduğunca uzun süre sağlıklı kalmasını sağlayacak farklı şarj döngüleri kullanır.

Düşük güçle uzun süreli şarj uygulaması sayesinde aküler birkaç gün boyunca yavaşça şarj edilebilir. Bu yöntem özellikle:

• Kış dönemindeki depolama süreçlerinde,

• Teknenin kullanılmadığı dönemlerde,

• Taşıma ve nakliye sırasında,

oldukça faydalıdır.

Akülerin uzun ömürlü olması için yeterli amper-saat (Ah) kapasitesine sahip olduklarından emin olmak gerekir. Akülerin aşırı derecede boşalmasına izin vermek kullanım ömürlerini önemli ölçüde kısaltabilir.

Hidrometre adı verilen basit bir cihaz, elektrolit çözeltisinin özgül ağırlığını ölçerek akünün şarj durumunu takip etmeye yardımcı olabilir.

Islak Kablolama Sorunları

Evlerdeki elektrik tesisatları genellikle onlarca yıl boyunca sorunsuz şekilde kullanılabilir. Ancak teknelerde durum oldukça farklıdır.

Teknelerdeki birçok elektrikli bileşen sürekli olarak nem ve suya maruz kalır. Sintine pompaları buna iyi bir örnektir. Ayrıca baş güverte üzerine monte edilen ekipmanlar da sık sık suyla temas eder.

Bu nedenle tüm kablo hatlarının uygun şekilde yalıtılması gerekir. Aksi takdirde tuzlu su ve nem kabloların içine sızarak korozyon sürecini başlatabilir.

Bu sorunu önlemek için:

• Kabloları uygun güzergâhlardan geçirmek,

• Kauçuk geçiş contaları (grommet) kullanmak,

• Kablo bağları (kelepçeler) ile kabloları sabitlemek,

oldukça etkili yöntemlerdir. Amaç, kabloların hareket etmesini ve sürtünmesini mümkün olduğunca azaltmaktır.

Yıpranmış veya saçaklanmış kablolar fark edildiğinde derhal müdahale edilmelidir. Çünkü bu tür hasarlar enerji kayıplarına ve akünün boşalmasına neden olabilecek kaçak akımların kaynağı olabilir.

Sorun yalnızca yalıtım katmanındaysa kaliteli bir elektrik bandı ile onarım yapılabilir. Ancak iletken tel de zarar görmüşse ve tamamen değiştirilmesi gerekmiyorsa;

• Havya,

• Reçine özlü lehim,

• Krimpleme (sıkma) aparatı

kullanılarak güvenli bir onarım gerçekleştirilebilir.

Korozyona Karşı Önlem Alın

Korozyon, teknelerdeki elektrik sistemlerinin en yaygın düşmanlarından biridir. Neyse ki temizlenmesi genellikle oldukça kolaydır.

Öncelikle teknede korozyonun oluştuğu bölgeler dikkatlice tespit edilmelidir. Ardından;

• Tel fırça,

• Elektrik kontak temizleyici,

• İzopropil alkol veya benzeri temizleyiciler

kullanılarak kalıntılar temizlenebilir. Bu ürünler yüzeyde nem bırakmadan korozyon kalıntılarının uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Mevcut korozyon temizlendikten sonra yeniden oluşmasını önlemek için koruyucu önlemler alınmalıdır. Akü kutup başları yeniden bağlanmadan önce ince bir vazelin tabakası uygulanması, nem ve oksidasyona karşı etkili bir koruma sağlar.

Sonuç

Tekne elektrik sistemlerinin düzenli bakımı, hem güvenlik hem de performans açısından büyük önem taşır. Sağlıklı aküler, düzgün yalıtılmış kablolar ve korozyondan korunmuş bağlantılar sayesinde birçok arızanın önüne geçilebilir.

Bununla birlikte elektrik sistemlerindeki sorunlar bazen ciddi riskler taşıyabilir. Bu nedenle teknenizde karşılaştığınız bir problem konusunda emin değilseniz, güvenliği riske atmamak adına profesyonel bir denizcilik teknisyeninden veya elektrik uzmanından destek almanız en doğru yaklaşım olacaktır.