Motoru Tamir Etmek mi, Değiştirmek mi?

Bir motor bileşeninin veya motorun tamamının tamir edilmesi mi yoksa değiştirilmesi mi gerektiği sorusu oldukça karmaşıktır. Doğru cevap; motorun kullanım geçmişine, bakım durumuna ve arızanın teşhis sürecinde ortaya çıkan bulgulara bağlı olarak büyük ölçüde değişir.

Çok sayıda insanın, aslında çok daha düşük maliyetle değiştirilebilecek parçaları tamir ettirmek için ciddi miktarlarda para harcadığına şahit oldum. Bu da şu soruyu gündeme getiriyor:

"Ne zaman durup yenisini almak gerekir?"

Kişisel olarak bozuk bir şeyi onarma zorluğunu severim. Ancak tüm iyi niyetlere rağmen bunun her zaman ekonomik veya mantıklı bir çözüm olmadığını da kabul etmek gerekir.

Bu sektörde geçirdiğim yıllar boyunca, belirli bir noktada durup durumu yeniden değerlendirmek, eldeki bulguları gözden geçirmek ve bütçeyi aşmadan sonuca ulaşabilecek yeni bir plan oluşturmak gerektiğini öğrendim. Motor onarımı yaptırmayı düşünen kişilerin bu yaklaşımı daha iyi anlayabilmesi için bazı önemli noktaları ele almak istiyorum.

Acı gerçek şu ki teknelerimizdeki birçok deniz dizel motoru artık yaşlanmış, hatta bazı durumlarda üretimi sona ermiş sistemlerdir ve bazen onarılmaya değmeyebilirler. Bu konuda bilgili ve deneyimli bir uzmanın görüşü, ister tekne satın alma aşamasında ister mevcut motor hakkında karar verirken sizi büyük masraflardan kurtarabilir.

Örnek 1: Pervane Şaftı

Basit bir örnekle başlayalım.

Birçok müşterim ve arkadaşım, teknenin pervane şaftı üzerinde yapılan temel işlemler için profesyonel destek almıştır. İş genellikle pervane şaftının şanzıman bağlantı flanşından ayrılmasıyla başlar.

Normal şartlarda bu işlem hızlıca tamamlanabilir. Ancak 10 yıldan uzun süredir sıkı şekilde yerine oturmuş bir flanşı sintinede sökmeye çalışıyorsanız, durum tamamen değişebilir. Bazen saatler, hatta günler sürebilir.

Tekne içerisindeki erişim zorlukları da süreyi daha da uzatabilir.

Bazı teknisyenlerin müşteriye yeni parça seçeneğini sunmadan günlerce bir işi yaptığını duydum. Sonuç olarak müşteri gereksiz işçilik maliyetleri ödeyebiliyor. Oysa bazen en mantıklı çözüm eskiyi kurtarmaya çalışmak değil, yenisini takmaktır.

Örnek 2: Komple Motor Revizyonu

Şimdi aynı mantığı yaşlı bir yelkenli dizel motorunun revizyonuna uygulayalım.

Bir müşteri motor sökme ve revizyon projesiyle geldiğinde ilk konuştuğumuz konu genellikle şudur:

"Revizyon mu, yeni motor mu?"

Çoğu zaman ikimiz de motoru değiştirme seçeneğinde buluşuruz. Bunun nedeni, işleme (taşlama, honlama, yüzey düzeltme vb.) maliyetlerinin ve diğer servis giderlerinin hızla artabilmesidir. Üstelik buna işçilik maliyetleri de dahil değildir.

Deniz Suyu Soğutmalı Motorların Zorlukları

Deniz suyu ile doğrudan soğutulan motorlarda sıklıkla:

• Çatlaklar,

• İleri düzey korozyon,

• Aşınmış su kanalları

ile karşılaşıyorum.

Yeni parçalarla uyumlu hale getirmek için yapılan işlemler oldukça maliyetli olabiliyor.

Buna karşılık tatlı su (kapalı devre soğutma sıvılı) motorlar genellikle daha iyi adaylardır.

Eğer düzenli bakım yapılmışsa:

• Su ceketleri temizdir.

• Motor bloğu işlenebilir durumdadır.

• Silindir kapağı kurtarılabilir.

• Revizyon daha mantıklı hale gelir.

Yeni Motorun Maliyeti Referans Noktasıdır

Yeni bir iki silindirli tatlı su soğutmalı deniz motorunun maliyeti genellikle:

7.500 - 9.500 dolar

arasındadır.

Dolayısıyla bu rakam karar verirken referans bütçesi olur.

Eğer eski bir motorun revizyonu bu maliyetleri aşacak gibi görünüyorsa müşteriye genellikle yeni motor satın almasını tavsiye edilebilir.

Çünkü yeni motorla birlikte:

• Garanti,

• Kolay parça temini,

• Teknik servis desteği,

• Güncel teknoloji

de elde edilmiş olur.

Ancak Kurulum Maliyetini de Unutmayın

Yeni motor satın alırken hesaba katılması gereken bir konu daha vardır.

Yeni motor;

• Farklı motor takozları gerektirebilir,

• Pervane ayarının değiştirilmesini isteyebilir,

• Şaft hizalamasını etkileyebilir,

• Farklı montaj açılarına ihtiyaç duyabilir.

Bu nedenle yalnızca motor fiyatına bakmak doğru değildir. Kurulum masrafları da mutlaka değerlendirilmelidir.

Revizyonun Mantıklı Olduğu Durumlar

İyi bakılmış ancak zamanla yıpranmış bir motorun revizyonu son derece mantıklı olabilir.

Birçok deniz dizel motoru zaten revizyon düşünülerek tasarlanmıştır.

Örneğin:

• Değiştirilebilir silindir gömlekleri,

• Sökülebilir bileşenler,

• İşlemeyi azaltan tasarımlar

sayesinde maliyetler düşürülebilir.

Eğer:

• Motor bloğu sağlamsa,

• Silindir kapağı kullanılabilir durumdaysa,

• Gerekli parçalar bulunabiliyorsa,

motoru söküp yeniden toplamak ekonomik bir seçenek haline gelebilir.

Küçük iki veya üç silindirli motorlar için revizyon kitleri genellikle:

1.000 - 1.500 dolar

civarındadır.

İşçilik ise çoğu zaman:

25 saat veya daha az sürer.

Bu durumda toplam 5.000 - 8.000 dolar maliyetle profesyonel şekilde yenilenmiş bir motor elde etmek mümkün olabilir. Bu da yeni motor satın almaya kıyasla mantıklı bir alternatif olabilir.

Sonuç

Motor tamiri ile motor değişimi arasındaki karar yalnızca teknik değil, aynı zamanda ekonomik bir karardır.

Bir motorun birçok parçası sökülüp yenilenebilir. Ancak tek tek parça satın almak ve bunları yeniden inşa etmek için gereken işçilik maliyetleri bazen komple yeni bir motorun maliyetini aşabilir.

Bu nedenle önceden seçenekleri değerlendirmek ve ilgili motoru iyi tanıyan deneyimli bir teknisyenle çalışmak büyük önem taşır.

Motor revizyonlarını çok sevsem de bazen en doğru karar şunu söyleyebilmektir:

"Burada durmamız gerekiyor. Bu noktadan sonra yenisini almak daha mantıklı."

Çünkü bazen en iyi tamir, hiç yapılmayan tamirdir.