Katlanır Pervane (Folding Propeller) Nedir?
Katlanır pervanenin avantajlarından hem aktif hem de pasif durumda yararlanabilirsiniz. Katlanır pervanede kanatlar, sabit pervaneden farklı olarak kullanılmadığında birbirine doğru kapanır; sabit pervanede ise kanatlar daima açık konumda kalır.
Yelken sırasında diğer pervane tiplerine kıyasla en düşük sürtünme (drag) değerini sağlayan pervane türüdür; çünkü kanatlar birbirine katlanır. Buna rağmen motor performansından ödün verilmez. Yüksek verimlilik sunar ve çalışma prensibi tamamen fizik yasalarına dayanır.
Katlanır pervane, merkezkaç kuvveti prensibiyle çalışır ve burada doğa yasaları devreye girer.
Aktif Durumda (Motor Çalışırken)
Motor göbeği (hub) döndürdüğünde, kanatlar merkezkaç kuvvetinin etkisiyle açılmaya zorlanır. Bu durum düşük devirlerde (RPM) bile gerçekleşir. Motor çalıştığı sürece merkezkaç kuvveti kanatların açık kalmasını sağlar. Bu, fizik yasalarına dayanan oldukça basit bir mekanik sistemdir.
Geri itişte (reverse thrust) de aynı prensip geçerlidir. Geri vitese geçildiğinde, su basıncının kanatları kapatacağı düşünülebilir. Elbette su basıncı vardır; ancak pervane yüksek hızla dönerken oluşan merkezkaç kuvvetiyle kıyaslandığında çok daha zayıftır. Merkezkaç kuvveti, geri viteste kanatları kapatmaya çalışan su basıncından daha güçlü olduğu için kanatlar açık kalır. Bu nedenle katlanır pervane geri manevraları da sorunsuz şekilde gerçekleştirebilir.
Pasif Durumda (Yelken Seyri Sırasında)
Yelken altında ilerlerken su basıncı kanatları birbirine doğru katlar ve pervane daha akıcı (hidrodinamik) bir şekil alır. Motor çalışmadığı için artık kanatları açık tutacak bir merkezkaç kuvveti yoktur. Bu noktada doğa yasaları yeniden devreye girer; su basıncı kanatları içe doğru katlayarak sürtünmeyi minimum seviyeye indirir. Bu sayede teknenin yelken performansı artar ve su direnci azalır.