Dizel Tekne Motoru Neden Çalışmaz

DİZEL MOTORUNUZUN ÇALIŞMASI İÇİN NELER GEREKLİ OLDUĞUNU HATIRLAYIN

Aşırı duman genellikle eksik yanmanın bir göstergesidir. Bu örnekte bunun nedeni yakıttaki sudur.

Bir dizel motorun çalışması için üç şeye ihtiyacı vardır: yakıt, hava ve kompresyon (sıkıştırma). Bu unsurlardan biri eksik veya yetersizse, silindirlerde hiç yanma gerçekleşmez ya da çok zayıf bir yanma meydana gelir.

Yangın üçgenini düşünün: yakıt, hava ve ısı. Mantık aynıdır. İtfaiyeciler bir yangını söndürürken aslında yangın üçgeninin bir kenarını ortadan kaldırmaya çalışırlar. Motorunuz da benzer bir yanma üçgenine sahiptir.

Motor aniden durduğunda bunun birçok nedeni olabilir. Ancak olası sebepleri araştırmaya başlamadan önce yapmanız gereken en önemli şeylerden biri, durumu değerlendirebileceğiniz güvenli bir yere geçmektir. Bulunduğunuz konum ilk incelemeyi yapmanıza izin verebilir, ancak çoğu durumda önceliğiniz tekneyi güvenli bir yere ulaştırmak olmalıdır.

Yelkenliler çoğu koşulda yelken açarak manevra kabiliyetini koruyabilir ve başka bir yere ulaşabilir. Bazı motorlu teknelerde kullanılabilecek yardımcı bir dıştan takma motor bulunabilir. Demir atmanız gerekebilir ya da tehlikeli bir konumdaysanız çekici çağırmak zorunda kalabilirsiniz.

İlk aşamada yapılan yaygın hatalardan biri, durumu gereğinden fazla karmaşık hale getirmektir. Özellikle acele içindeyseniz bu hata daha olasıdır. Tekneyi güvenli bir yere almak, problemi sakin ve mantıklı şekilde değerlendirebilmeniz için size zaman kazandırır. Hem cüzdanınız hem de motorunuz bunun için size teşekkür edecektir.

Temel prensipleri anlamak ve uygulamak sizi her zaman en uzağa götürür. Yanma üçgeninin bu üç unsurunu sistematik şekilde kontrol ederek sorunun kaynağını bulabilir ve yolunuza devam edebilirsiniz.

YAKIT

Yakıt, motorun durmasına neden olan en belirgin etkenlerden biridir. Dizel olmadan motorun çalışması mümkün değildir; çalışsa bile güçsüz çalışacaktır.

Çoğu zaman önceden bazı belirtiler görülür. Operatör, motorun eskisi kadar güçlü olmadığını veya gaz kolu hareketlerine eskisi gibi tepki vermediğini fark edebilir. Böyle bir durum yaşarsanız önce temel kontrolleri yapmanız kritik önem taşır.

Küçük gezi teknelerinin sahipleri de benzer şekilde yakıt sistemlerini iskelede öğrenmek için zaman ayırmalıdır. Ana yakıt tankından başlayın ve motora kadar tüm sistemi takip edin.

Yakıt yetersizliği nedeniyle motor durmuşsa, ilk kontrol edilmesi gereken şeylerden biri tank vanasının kapalı olup olmadığıdır. Ardından birincil ve ikincil yakıt filtrelerini kontrol edin.

Pek çok kez durmuş bir motor için çağrıldım ve sorun son derece basit bir detay çıktı. Yakıt filtrelerini yılda bir kez veya uzun bir yolculuktan hemen önce değiştirmek, bu tür sorunların yaşanma ihtimalini azaltır. Üstelik bunu iskelede yapmak, denizde yapmaktan çok daha kolaydır.

Yakıt hatlarındaki hava da başka bir suçlu olabilir. Bu durum genellikle yakıt hattı bağlantılarının veya enjeksiyon/yakıt besleme hattındaki somunların yeterince sıkılmamasından kaynaklanır.

Filtre değiştirdiyseniz motorun havasını almayı (bleeding) unutmayın. Bir hava kabarcığının enjektörlere ulaşarak motoru durdurması birkaç dakika sürebilir. Bu işlemi kendi marinanızda bağlı iken önceden deneyin ve sürece alışın. Böylece denizde zorunlu olarak yapmak zorunda kaldığınızda stres yaşamazsınız.

HAVA (OKSİJEN) DÜŞÜNDÜĞÜNÜZDEN DAHA KRİTİKTİR

Temiz hava, küçük dizel motorlarımızın çalışması için yakıt kadar önemlidir.

Tıkalı bir hava filtresi motoru durdurma ihtimali düşük olsa da böyle bir ihtimal vardır.

Yangın üçgenini hatırlayın. Motor silindirlerinin içinde küçük kontrollü patlamalar oluşturmaya çalışıyoruz. Eğer hava, daha da önemlisi oksijen yoksa yanma gerçekleşmeyecektir.

Bu nedenle hava filtrelerinizi kontrol edin.

Çoğu zaman tıkanmış bir hava filtresi motor tamamen durmadan önce belirtiler verir:

• Aşırı gri renkli egzoz dumanı (eksik yanma belirtisi)

• Güç kaybı

• Yakıt yetersizliğine benzer performans düşüşü

Hava filtreniz motoru durduracak kadar kirliyse, bakım programınızı ihmal etmiş olabilirsiniz.

Konunun diğer yarısını da unutmayın: egzoz sistemi.

İnsan vücudu atıklarını dışarı atamasaydı uzun süre yaşayamazdı. Aynı durum motorlar için de geçerlidir.

Egzoz sistemi herhangi bir nedenle tıkanır ve motor "nefes alamaz" hale gelirse motor duracaktır. Egzoz gazları yanmış ve artık yanıcı olmayan gazlardır. Silindirlere yeterince geri basınç oluştururlarsa yeni yanma gerçekleşemez ve motor stop eder.

KOMPRESYON

Bir dizel motorun çalışabilmesi için kompresyona ihtiyacı vardır. Muhtemelen birçok tekne sahibi bunu teorik olarak bilir.

Ancak dizel motorların çalışması ve özellikle ilk çalıştırılması için neredeyse kusursuz kompresyon gerektiğini biliyor muydunuz?

Benzinli motorlar nispeten düşük sıkıştırma oranlarıyla çalışabilirken, dizel motorlar bu konuda çok daha hassastır.

Şöyle düşünün:

Bir kibriti 55 galonluk bir benzin varilinin içine atarsanız ne olur?

Peki aynı kibriti 55 galonluk bir dizel variline atarsanız?

Benzin muhtemelen büyük bir patlamaya neden olurken, dizel büyük ihtimalle kibriti söndürecektir.

Dizelin tutuşabilmesi için yakıtın atomize edilmiş halde yüksek sıcaklığa ulaşması gerekir. Bu sıcaklığı oluşturan şey ise kompresyondur.

Kompresyon yeterince yüksek değilse dizel yakıt tutuşamaz.

Teşhis edilmesi daha zor olsa da, seyir sırasında motorun durmasının nedeni olarak düşük kompresyonla karşılaşmanız pek olası değildir. Daha çok motorun hiç çalışmamasına neden olan bir problemdir.

MOTORUMU BAŞKA NELER DURDURABİLİR?

Artık bir dizel motorun çalışması için gerekenleri bildiğinize göre, motorun durmasına yol açabilecek başka faktörlerin de olduğunu unutmamak gerekir.

Bunlar arasında:

• Su girişi (water intrusion)

• Tıkalı egzoz dirsekleri

• Elektrik arızaları (özellikle yeni motorlarda)

• Çeşitli mekanik problemler

yer alabilir.

Neyse ki bu sorunların büyük bölümü düzenli bakım sırasında tespit edilebilir, giderilebilir ve önlenebilir.

Elbette aşırı ısınmaya bağlı koruma sistemleri de vardır. Bu tür durumlardaysa asıl sorun motorun kendisinden çok soğutma sistemindedir. Soğutma problemi çözülene kadar motor çalışmayı durdurabilir.

TEMELDEN BAŞLAYIN

Temellerden başlamak neredeyse her zaman işe yarar. İyi bir teknisyen de önce en temel kontrolleri yapar.

Bilgi biriktirdikçe, rastgele parça değiştirip sorunun düzelmesini umut etmek yerine, problemi mantık yürüterek çözebilir hale gelirsiniz.

Ancak bunların hiçbiri siz ve tekneniz tehlikeli bir konumdaysanız mümkün değildir. Bu nedenle her zaman önce "ortam güvenli mi?" sorusunu sorun.

Sorunu bulamıyorsanız yardım istemeyi bilmek de kritik bir beceridir. İyi teknisyenler de bunu yapar. Hiçbirimiz her şeyi bilmiyoruz ve çoğumuz daha önce aynı sorunla karşılaşmış meslektaşlarımızdan destek alırız.

Seyir halindeyken güvenilir dizel motorunuzun aniden durması hiçbirimizin yaşamak istemeyeceği bir durumdur. Ancak teknenizin sistemlerini öğrenmek ve olası durumlar için bir plan geliştirmek, işler ters gittiğinde size güven ve sakinlik sağlayacaktır.