Embedded Files
Yakıt Sistemi İhmalinin Sizi Denizin Ortasında Bırakmasına İzin Vermeyin
Denize açıldığımda mekanik açıdan en büyük endişelerimin başında yakıt sorunları gelir. Su, tortu veya mikrobiyolojik kirlenme çoğu zaman ancak sert deniz koşullarında tanklardaki yakıt çalkalandığında filtreleri tıkayabilir. Motoru çalışmaz hale getiren hava kaçakları ise bazen ancak yakıt seviyesi düştüğünde ortaya çıkardı.
Şunu tecrübeyle söyleyebilirim: "Teknenin batıyor olabileceği hissi" bile, tahrik gücü olmadan kırılan resiflere doğru sürüklenmek yanında oldukça keyifli kalır.
İşin ilginç tarafı, iyi bakılan teknelerde bile yakıt sistemi sorunları sık görülür. Oysa yapılacak küçük ve düzenli kontroller, çoğu problemi tekneyi hareketsiz bırakmadan önce önleyebilir.
Durgun Bekleyen Yakıt
En iyi tavsiye belki de en basit olanıdır:
"Teknenizi kullanın."
Yakıt uzun süre beklediğinde:
Oksidasyon oluşur.
Sıcaklık değişimleri etkiler.
Kirlenme meydana gelir.
Bunlar dizel yakıtın hidrokarbon yapısını bozar ve setan sayısını düşürür.
Bunun sonucunda:
Motor zor çalışır.
Güç kaybı oluşur.
Titreşim artar.
Vuruntu ve tıkırtılar duyulabilir.
"Yanma çok erken ya da çok geç gerçekleşmeye başlar."
Ancak daha yaygın problem sıcaklık değişimlerinden kaynaklanır.
Yarı dolu tanklarda yakıt hacmi sıcaklığa bağlı olarak genleşir ve büzülür. Bu durum nemli havanın tank içine girip çıkmasına neden olur. Sonunda bu nem tank içerisinde yoğuşur.
Özellikle sıcaklık farklarının yüksek olduğu soğuk iklimlerde bu durum daha belirgindir.
Mikroorganizma Oluşumu
Su ile yakıtın temas ettiği bölgede:
Bakteriler
Maya mantarları
Funguslar
çoğalmaya başlar.
Bu oluşumlar yanlışlıkla "alg" olarak adlandırılsa da aslında mikroorganizmalardır.
Zamanla:
Filtreleri tıkayan tortular üretirler.
Asidik bileşikler oluşturarak yakıt sistemi parçalarını aşındırabilirler.
Yakıt Katkıları
Düzenli kullanımı yakıtı taze tutar ve birçok sorunu önler.
Ancak sezonluk depolama veya uzun süre kullanım dışı kalma durumunda yakıt katkıları faydalıdır.
Biyositler
Örnek ürünler:
Biobor
ValvTect
Bu katkılar uzun süreli depolamadan önce kullanıldığında mikroorganizma gelişimini azaltır.
Setan Artırıcılar
Yakıt birkaç ay veya daha uzun süre depolanmışsa:
Zor çalışma
Vuruntu
gibi sorunları azaltabilirler.
Jel Oluşumunu Önleyiciler
Çok düşük sıcaklıklarda dizel yakıt jel haline gelebilir.
Ancak çoğu yat -6°C altındaki sıcaklıklarda kullanılmadığından bu katkılara sık ihtiyaç duyulmaz.
Biyodizel karışımları ise daha yüksek sıcaklıklarda bile jel oluşturabilir.
Dolum Hatları, Havalandırmalar ve Dönüş Hatları
En ciddi sorunlardan biri suyun doğrudan tanka girmesidir.
Su:
Emiş borularına ulaştığında
Yakıt filtrelerine geçtiğinde
motorların durmasına ve ciddi arızalara neden olabilir.
"Tankta çok miktarda su varsa çoğu zaman nedeni güverte dolum ağzıdır."
Kontrol edilmesi gerekenler:
Dolum kapağındaki O-ring
Kapak çevresindeki korozyon
Tank üstünde biriken su
Özellikle:
Yakıt dönüş bağlantıları
Yakıt çekiş bağlantıları
Seviye sensörleri
çevresi dikkatle incelenmelidir.
Havalandırma Hatları
Tank havalandırma hortumu önce yukarı çıkmalı sonra doğrudan aşağı inmelidir.
360 derecelik bir halka oluşturursa:
Yakıt hortum içinde birikebilir.
Hava geçişi engellenebilir.
Tank vakuma girebilir.
Sonuçta motor durabilir.
Yakıt Soğutucuları
Dizel motorlar yaktıklarından çok daha fazla yakıt çeker.
Fazla yakıt:
Yakıt pompalarını soğutur.
Yakıt soğutucusundan geçer.
Tanka geri döner.
Çinko anotların kontrol edilmemesi veya kireç temizliğinin yapılmaması halinde soğutucu:
Deniz suyunu yakıta karıştırabilir.
Tank sıcaklığında aşırı değişime neden olabilir.
Yakıt Filtreleri
Tanklara en yakın filtreler birincil (primary) filtrelerdir.
Görevleri:
Su ayırmak
Tortuları tutmak
Bazı filtrelerde yüksek su seviyesi alarmı bulunur.
Ancak düzenli gözle kontrol çok daha erken uyarı sağlar.
"Motor yağını kontrol ederken bir el feneriyle filtre kabını da inceleyin."
Şeffaf filtre kabı yoksa filtre altındaki tahliye vanasından alınan yakıt şeffaf bir kaba boşaltılmalıdır.
Sağlıklı Dizel Yakıt Nasıl Görünür?
Altın sarısı veya kırmızımsı renk
Kristal berraklık
Az miktarda tortu normaldir.
Ancak:
Sütlü görünüm
Altta ayrı bir su tabakası
yakıtta su olduğunu gösterir.
Siyah tortular ise genellikle mikroorganizma belirtisidir.
Yeni Motorlarda Filtrasyon Gereksinimi
Modern dizel motorlarda yakıt sistemi toleransları çok daha hassastır.
Eskiden:
30 mikron filtreler yaygındı.
Bugün:
10 mikron primer filtreler
2 mikrona kadar inen sekonder filtreler
kullanılmaktadır.
Fazla kaba filtre:
Enjektörlere zarar verebilir.
Yakıt pompalarını aşındırabilir.
Fazla ince filtre ise:
Motor devrini sınırlayabilir.
Bu nedenle üretici tavsiyelerine uyulmalıdır.
Tıkanmış Filtreler
Kirlenen filtreler genellikle motor devrinin düşmesine neden olur.
En iyi takip yöntemi filtre üzerindeki vakum göstergeleridir.
Bu göstergelerde:
Bir ibre anlık vakumu gösterir.
Diğeri ulaşılan en yüksek değerde kalır.
Bu değerler düzenli takip edilmelidir.
Yakıt tankı kirlenmişse en doğru çözüm:
Yakıt parlatma (fuel polishing) işlemidir.
Bu işlemde yakıt harici filtrelerden dolaştırılarak temizlenir.
Ağır kirlenmelerde profesyonel destek alınmalıdır.
Hava Kaçakları
Dizel motorlar, sıkıştırılmış sıcak hava içerisine tam zamanında püskürtülen yakıtla çalışır.
Yakıt hattına giren küçük miktarda hava bile bu süreci bozar.
"Çoğu durumda sisteme hava girdiğinde motor durur."
Belirtiler
Maksimum devir düşüşü
Düzensiz çalışma
Sürekli devir dalgalanması (hunting)
Primer filtrenin öncesindeki hava kaçakları genellikle filtre kabındaki küçük hava kabarcıklarıyla fark edilir.
Olası nedenler:
Çatlamış hortumlar
Arızalı bağlantılar
Çatlak yakıt emiş boruları
Örümcek ağı şeklinde çatlaklar veya korozyon görülen hortum ve bağlantılar değiştirilmelidir.
Sistemdeki Havanın Alınması
Motor hava yaptıysa sistem tekrar yakıtla doldurulmalıdır.
İşlem genellikle şu sırayı izler:
Primer filtre tamamen yakıtla doldurulur.
Manuel yakıt pompası kullanılır.
Hava alma vidası gevşetilir.
Temiz yakıt gelene kadar pompalama sürdürülür.
Common Rail sistemlerde yüksek basınçlı enjektör hatları kesinlikle sökülmemelidir.
"Common rail motorlarda enjeksiyon pompasının ötesine geçmeyin. Motor havayı kendi atacaktır."
Yedek Parçalar
En az iki takım primer filtre
En az bir takım sekonder filtre
teknede hazır bulundurulmalıdır.
Ayrıca:
O-ringler
Contalar
Filtre gövdesi keçeleri
de stoklanmalıdır.
Çoğu gezi teknesi için yedek enjektör bulundurmak gerekli değildir.
Ancak bazı jeneratörlerde kullanılan küçük elektrikli yakıt pompalarının zamanla arıza yapabileceği unutulmamalıdır.
Sonuç
Yakıt sistemi sorunları tamamen engellenemese de neredeyse her zaman önceden uyarı verir. Yakıt kalitesinin düzenli kontrol edilmesi, filtrelerin izlenmesi, su ve hava girişlerinin önlenmesi ve gerekli yedek parçaların bulundurulması sayesinde motorların aniden durmasının önüne geçilebilir. Yakıt sistemine gereken özeni göstermemek ise, her iki motorun da aynı anda susmasıyla sonuçlanabilir.
Page updated
Google Sites
Report abuse