Jelkot Tamiri

Başarılı bir jelkot tamiri için birkaç adım vardır. İyi bir renk uyumu sağlamak için bu adımların doğru sırayla uygulanması önemlidir.

1. Sıklıkla atlanan adımlardan biri, onarım bölgesine bir epoksi astar (sealer coat) uygulamaktır. Bu işlem, yamadaki gözenekleri doldurmak için gereklidir. İki veya üç çok ince kat epoksi uygulayın ve her katmanı bir öncekinin biraz ötesine taşıyın. Kürlenmeyi hızlandırmak ve epoksinin düzgün yayılmasını sağlamak için bölgeyi bir ısı lambasıyla ısıtın.

2. Astar katı kürlendikten sonra, oluşan amin tabakasını (amine blush) çıkarmak için su ve bir 3M Scotch-Brite ped ile iyice temizleyin. Yüzeyde kalan bu tabaka, jelkotun kürlenmesini engelleyebilir. Bu çok önemli adım sıklıkla unutulur ve sonuç genellikle tatmin edici olmayan bir onarım olur.

3. Epoksi kaplı onarım alanını giderek daha ince zımparalarla zımparalayın. Son olarak 220 kum (grit) ıslak veya kuru zımpara ile bitirin.

4. Onarım alanının çapının iki katı büyüklüğünde bir bölgeyi balmumu kalıntılarından arındırın (de-wax). Temizlenen alanın etrafına bant çekin. Tekneyi püskürtme sıçramalarından korumak için maskeleme kağıdı kullanın. Eğer onarımın yakınında kalıplanmış bir hat veya köşe varsa, renk onarımını o noktaya kadar genişletmek isteyebilirsiniz. Aynı durum boyalı veya vinil şeritler için de geçerlidir.

5. Bant çizgisine kadar olan ek alanı 320 kum zımpara ile zımparalayın. Bu alan, jelkot uygulanacak toplam alan olacaktır.

6. Onarımın büyüklüğüne göre jelkat karışım miktarını belirleyin. Yaklaşık olarak 1 litre jelkot ile 2 m² alan kaplanır.

7. Jelkotı teknenin rengine uyacak şekilde renklendirin. Tekne nispeten yeniyse ve üretici hâlâ faaliyet gösteriyorsa, renge çok yakın jelkot temin edebilirsiniz. Bu mümkün değilse, jelkatı bir FRP (Fiber Reinforced Plastic) ürün tedarikçisinden almanız gerekir. İyi bir renk uyumu elde etmek için baz rengi pigmentlerle ayarlamanız gerekir. Bu pigmentler genellikle jelkat tedarikçilerinden temin edilebilir.

Onarımın daha kolay eşleştirilmesini sağlayan çeşitli jelkot katkıları vardır. Bunlar, düşük viskoziteli, şeffaf ve hava ile inhibit olmayan reçinelerdir. Bu ürünler, mum çözeltisi yerine pigmentli jelkotla karıştırılarak, yapışkan olmayan bir yüzey elde edilmesini sağlar. Ayrıca asetona veya stirene kıyasla, rengi değiştirmeden jelkotu inceltme avantajı da sunar.

Onarım renginin teknenin rengine tam uyum sağlaması, işin en zor kısmıdır. Jelkot renklerinin çoğu kürlenirken değişiklik gösterir. Renk ayarlaması yaparken, katalizör eklenmemiş (uncatalyzed) küçük bir miktarı onarımın etrafındaki zımparalı alana uygulayın. Eldivenli parmağınızla bunu yaklaşık bir madeni para (10 kuruş) büyüklüğünde yayın. Çözücülerin uçması için birkaç dakika bekleyin. Renk farkı net şekilde görülecektir. Eğer uygun değilse, çok küçük miktarlarda pigment ekleyerek rengi ayarlayın.

Rengi ayarlarken temel renkler açısından düşünmeye çalışın; örneğin rengin daha siyah, daha kırmızı, daha mavi veya daha yeşil olması gerekebilir. Bu, hangi pigmenti kullanmanız gerektiğini belirlemenize yardımcı olur. Pigmentleri çok küçük miktarlarda kullanın. Gerekirse pigmentin etkisini azaltmak için beyaz jelkot ile inceltebilirsiniz.

Renk istediğiniz seviyeye geldiğinde, yüzeye küçük bir deneme uygulaması yaparak kontrol edin. Memnun kaldığınızda, tüm deneme lekelerini aseton veya tiner ile temizleyin.

8. Hazırlanan karışımı 2/3 ve 1/3 olacak şekilde ikiye ayırın. Renk eşleştirilmiş jelkotun 2/3’lük kısmına, eşit oranlarda tamir katkı maddesi ekleyin. Jelkot üreticisinin tavsiyelerine göre katalizör ekleyin. Fazla veya eksik katalizör kullanımı ürünün düzgün kürlenmesini engelleyebilir. Bu karışımı bir boya tabancası ile onarım yüzeyine uygulayın. İnce katlar halinde birkaç uygulama yapın ve her katmanı onarım alanından biraz daha dışarıya doğru inceltin (feathering). Katlar arasında solventin uçmasına izin verin. Onarım izini kapatmak için beş veya altı kat uygulama gerekebilir.

Çoğu jelkot rengi çok ince uygulandığında daha açık renkte kurur. Çoğu üretici toplam film kalınlığı olarak 15–20 mil önerir. Yaygın bir hata, iki veya üç kalın kat uygulayarak solventin içeride hapsolmasına ve kürlenmenin engellenmesine neden olmaktır. Bu durum ayrıca nihai rengi de olumsuz etkileyebilir.

9. Jelkotun kalan 1/3’lük kısmıyla yeni bir karışım hazırlayın. Bu sefer yaklaşık üç birim tamir katkısı ve bir birim jelkot kullanın. Bu karışımın ilk katını, daha önce uygulanmış alanın üzerine püskürtün. Ardından tüm alan üzerine iki veya üç kat daha uygulayın. Her katı bir öncekinden daha geniş olacak şekilde uygulayın ve son katı bant çizgisine kadar uzatın. Hafif renklendirilmiş yarı şeffaf katkı maddesi filmi, yamanın kenarlarında orijinal jelkot renginin görünmesine izin verir. Bu da küçük renk farklarının daha iyi kaynaşmasını sağlar.

10. Jelkot tamamen kürlendikten sonra bandı çıkarın ve bant hattını düzgün hale getirmek için zımparalayın. 320 kum ıslak veya kuru zımpara ile başlayın ve 600 kuma kadar ilerleyin. Gerekirse onarım yüzeyini de zımparalayın.

11. Yüzeyi beyaz, orta aşındırıcı özellikte bir pasta ile polisaj yapın. Acele etmeyin ve yüzeyi fazla ısıtmamaya dikkat edin. Aşırı ısı, çıkarılması çok zor lekeler oluşturabilir. Son olarak ince bir pasta ile bitirin ve bölgeyi cilalayın.

Bazı durumlarda, orijinal jelkot rengi zamanla solduğu için yapılan onarım tam olarak uyum sağlamayabilir. Bu gibi durumlarda, orijinal rengi geri kazandırmak için teknenin tüm yan yüzeyini polisaj yapmanız gerekebilir.