Dizel Motorda Yakıt Enjektörlerinin Bakımı

Birkaç temel el aletiyle çoğu tekne sahibinin yapabileceği bir iştir. İş aslında oldukça kolaydır; çünkü temel olarak enjektörleri söküp bir dizel servisine göndermeyi içerir. Enjektörlerin test edilmesi ve yeniden yapılması ise çoğumuzun sahip olmadığı özel ekipman ve uzmanlık gerektirir.

Motorunuzun kullanım kılavuzunda belirtilen bakım aralıklarını kontrol edin. Ortalama enjektör bakımı her 1.000 çalışma saatinde yapılması önerilmektedir. Eski motorlarda bakım genellikle düzenli aralıklarla yapılırken, bazı yeni motorlarda kılavuz yalnızca belirti görüldüğünde bakım tavsiye eder. Bu belirtiler arasında siyah duman, güç kaybı veya egzozdan yanmamış yakıt çıkması sayılabilir. Her durumda, enjektörlerin sökülmesi oldukça basittir; ancak süreçte dikkat edilmesi gereken bazı püf noktaları vardır.

İlk ve en önemli kural mutlak temizliktir. Enjektörleri söktüğünüzde motorunuzun adeta "akciğerlerini" açığa çıkarmış olursunuz. İçeri giren en ufak kir bile ciddi hasara yol açabilir. Risk, enjektörlerin silindir kapağındaki derin yuvalara yerleştirilmiş olması nedeniyle daha da büyüktür. Enjektör çıkarıldığında kir ve döküntüler kuyuya düşerek silindire girebilir. Bir miktar karbon bir sonraki çalıştırmada dışarı atılabilir; ancak boya parçaları veya daha kötüsü metal talaşı ciddi hasara neden olabilir.

Bu nedenle işe başlamadan önce motorun tamamını temiz bezler ve ev tipi temizleyici spreylerle iyice temizleyin. Ardından bir atölye tipi elektrik süpürgesi (shop vac) kullanın. Bu, bezlerin ulaşamadığı noktalardaki kirleri de temizleyecektir. Enjektörler çıkarıldıktan sonra enjektör yuvalarının içini de süpürmeniz gerekecektir. Bunun için ince bir temizlik aparatı yoksa, normal hortumun ucuna daha küçük bir hortum bantlayabilirsiniz.

Motor temizlendikten sonra, yakıt dağıtıcısından (besleme hatları) enjektörlere yakıt gitmesini önlemek için yakıt beslemesini kapatın. Kaçak dönüş hatlarından (leak-off lines) bir miktar yakıt damlayabilir; çünkü bunlar genellikle yakıt besleme veya dönüş hattına bağlıdır. Olası dökülmelere karşı hazırlıklı olun.

Sonraki adım, besleme ve dönüş hatlarını sökmek ve içlerine kir girmesini önlemek için plastik ve bantla kapatmaktır. Ardından enjektörleri sökebilirsiniz. Bunlar motora cıvatalarla veya saplama-somunlarla sabitlenmiş olacaktır.

Muhtemelen enjektörlerin yerlerine sıkışmış olduğunu göreceksiniz. Korozyon, karbon birikimi ve sıkı geçme nedeniyle çıkarmak zor olabilir. Bir anahtar veya pense yardımıyla hafifçe döndürüp çekerek gevşetebilir ve ardından düz bir şekilde çekip çıkarabilirsiniz. Bu sırada yuvaya mutlaka kir düşecektir; bu nedenle enjektörü çıkardıktan hemen sonra elektrik süpürgesinin hortumunu deliğe sokup temizleyin.

Enjektörler silindir kapağına bakır rondelalar (conta pulları) ile sızdırmazlık sağlar. Bunlar ya enjektör üzerinde kalır ya da enjeksiyon yuvasının dibine yapışır. İkinci durumda uzun bir tornavida ile çıkarılabilir. Yeni rondelanının tam oturması gerektiğinden, bir el feneriyle yuvanın içini kontrol edin ve dikkatlice temizleyin. Temizlikte mümkün olduğunca elektrik süpürgesini kullanın. İşiniz bitince enjektör yuvalarını plastik parçalarla kapatın.

Tüm enjektörleri söktükten sonra sıra onları servise götürmeye gelir. Bu işletmeler dizel servisleri, enjeksiyon servisleri veya dizel bakım merkezleri olarak adlandırılır ve dünyanın hemen her yerinde bulunurlar. Buradaki çalışanlar genellikle elinde enjektörlerle gelen ve ne yaptığını bilen müşterilere karşı oldukça yardımseverdir.

Serviste enjektörler sökülür, temizlenir ve çeşitli contalar, yaylar ile pullar değiştirilir. Yakıt püskürtme şekli ve atomizasyon durumuna bağlı olarak memelerin (nozulların) da değiştirilmesi gerekebilir. Enjektörler belirli bir basınçta yakıtı atomize eder ve servis bu basıncı test edip ayarlar. Ortalama ücret enjektör başına 25 ila 50 dolar civarındadır. Yeni meme gerekiyorsa maliyet bunun yaklaşık iki katına çıkabilir. Servis genellikle tüm boya ve pas kalıntılarını temizleyerek enjektörleri neredeyse yeni gibi teslim eder. Ayrıca montaj için gereken tüm bakır rondelaları da vermelidir: Her enjektör yatağı için bir büyük rondela ve dönüş hattındaki banjo cıvataları için iki küçük rondela. Her ihtimale karşı birkaç yedek alın.

Yeniden montaj için sökme işlemlerini ters sırayla uygulayın. Bağlantı elemanları için belirli sıkma torkları bulunduğundan, dişleri pafta ve kılavuzla temizlemek veya tel fırça ile temizleyip hafifçe yağlamak faydalı olacaktır. Her enjektör kuyusuna bir bakır rondela bırakın ve bir tornavida yardımıyla doğru şekilde yerleştirin. (Enjektörün ucuna takıp yerleştirmeye çalışırsanız yerinde durmayabilir.) Enjektörleri yerlerine yerleştirip üreticinin belirttiği tork değerlerine göre sıkın. Eğer tork değeri bilinmiyor veya tork anahtarınız yoksa, çelik enjektör tabanının yumuşak bakır rondelaya düzgün şekilde oturmasını sağlayacak kadar sıkın.

Daha sonra dönüş hatlarını ve enjektörlere ulaşmak için söktüğünüz diğer parçaları tekrar takın. Yakıt sisteminin havasını, motor üreticisinin tavsiye ettiği yönteme göre alın ve motoru çalıştırmaya hazır hale gelin.

Motor ilk birkaç dakika çalışırken dikkatlice kontrol edin. Enjektör ile silindir kapağı arasında bir kaçak varsa yüksek sesli bir ıslama duyulur ve motor düzensiz rölantide çalışabilir. Böyle bir durumda enjektör bağlantılarını biraz daha sıkın. Ayrıca tüm bağlantı noktalarını yakıt sızıntılarına karşı dikkatlice inceleyin ve damlama görürseniz ilgili bağlantıları sıkın.