Dümen sistemiyle ilgili sorunlar neredeyse her zaman ciddi kabul edilir ve kısa sürede acil bir duruma dönüşebilir. Ancak bu sorunların çoğu düzenli kontrol ve bakım sayesinde önlenebilir.
Dümen sistemleri oldukça farklı tasarımlara sahip olduğundan, her tekne için geçerli tek bir bakım yöntemi yoktur. Bununla birlikte, çoğu sistem için geçerli olan bazı temel bakım prensipleri vardır.
Tekne karadayken başlanacak en iyi yer dümen palasıdır. Dümen palasını iyice sallayın; çok az veya hiç boşluk olmamalıdır. Ayrıca dümeni bir uçtan diğer uca çevirerek tam dönüş boyunca rahat hareket ettiğinden ve hiçbir noktada gövdeye sürtmediğinden emin olun.
Bu aynı zamanda dümen simidinizin merkez işaretini kontrol etmek için de iyi bir zamandır. Bir kişinin teknenin arkasında durarak dümenin tam ortada olduğunu doğrulamasını sağlayın ve gerekirse simidin merkez noktasını yeniden ayarlayın.
Dümen sistemi yılda bir kez yağlanmalıdır; burada dümen konsolunun üst kısmından erişilerek yağlama yapılmaktadır.
Dümen sisteminin geri kalan kontrolleri tekne sudayken yapılabilir. Güçlü bir el feneri işinizi kolaylaştıracaktır. Çalışma alanı genellikle dar olduğu için biraz zor pozisyonlarda çalışmaya hazırlıklı olun.
İşe en üstten başlayın ve dümen simidini sökün. Bu hem size daha fazla çalışma alanı sağlar hem de simidi, kama yuvasını ve fren düğmesini inceleme fırsatı verir. Aşırı boşluk ve gözle görülür aşınma olup olmadığını kontrol edin. Simit frenini inceleyin ve fren balataları aşınmışsa değiştirin. Ayrıca yağı ve kiri temizleyin; çünkü yağlı yüzeyler frenin etkinliğini azaltabilir.
Kapsamlı bir inceleme için dümen sütununun veya pusula kaidesinin iç kısmına erişmeniz gerekebilir. Bu işlem pusulanın sökülmesini ve pusula aydınlatmasının bağlantısının ayrılmasını gerektirebilir.
Dümen kontrolünün bir sonraki ve muhtemelen en önemli kısmı, zincir-kablo sistemi veya kullanılan sisteme bağlı olarak yüksek dayanımlı sentetik halat sisteminin detaylı incelenmesidir. Bunun için güverte altındaki quadrant (dümen kolu sektörü) kısmına erişmek gerekir.
Öncelikle aşınma belirtilerini araştırın. Yüksek modüllü halat sistemlerinde liflerde açılma veya kopma işaretlerine bakın. Herhangi bir hasar belirtisi değiştirme sebebidir.
Zincir ve çelik halat kullanılan sistemlerde zincirin yağlı olduğundan ve rahat hareket ettiğinden emin olun. Korozyon ve zor dönme belirtilerini kontrol edin. Zincir ve çelik halatın 10 yıldan eski olması durumunda değiştirilmesi tavsiye edilmektedir.
Bir sonraki adım dümen kablolarının detaylı incelemesidir. Tel boyunca kopmuş teller, ezilmeler veya kıvrılmalar olup olmadığına bakın. Bunlardan herhangi biri tespit edilirse kablo değiştirilmelidir.
Ardından sistemin gerginliğini dikkatlice kontrol edin. Kablo veya yüksek modüllü halat makaralarda ve quadrant üzerinde yeterince gergin olmalıdır. Dümeni her iki yöne sonuna kadar çevirin ve boşta kalan kablonun da gergin kaldığından emin olun. Ancak aşırı gerginlikten kaçının; çünkü bu durum dümenin sertleşmesine ve erken aşınmaya neden olabilir. Keskin dönüşlerde kullanılan koruyucu kılıflar da kontrol edilmeli ve Teflon gres ile yağlanmalıdır.
Bir dümen sistemi kontrolü, tüm sistemin aşınma, korozyon ve arızanın ilk belirtileri açısından incelenmesini içerir. Eski zincirlerde paslanma ve kırılma görülebilir; bu durumda zincir değiştirilmelidir.
Artık aşınma ve korozyonun en büyük düşmanlar olduğunu anlamış olmalısınız. Bu nedenle incelemenizi kablo makaralarında da sürdürün. Yanlış hizalanmış kablolar buralarda aşınmaya ve metal tozu oluşumuna neden olabilir. Aşınma varsa makaraları değiştirin ve kabloların makaraların ve quadrantın tam merkezinden geçtiğinden emin olacak şekilde sistemi yeniden hizalayın.
Ayrıca quadrantın dümen miline sağlam şekilde bağlı olduğunu kontrol edin. Dümen stoplarındaki tamponların esnek durumda olması gerekir. Eksik, yerinden çıkmış veya kırılmışlarsa değiştirilmelidir. Sonrasında sistem hizalamasını tekrar kontrol edin.
Bölmeden çıkmadan önce tüm bağlantı elemanlarını ve bağlantıları tekrar kontrol ederek sağlam ve yeterince sıkılmış olduklarından emin olun.
Zinciri ve kabloları 30W motor yağı veya özel zincir yağı ile yağlayın. Bu hem kirlenmeyi azaltır hem de suyu uzaklaştırır. Mil rulmanlarına ise Teflon gres uygulayın.
Sistemde bir sorun tespit ederseniz, mümkün olduğunca parça numaralarını not alın ve ilgili parçaların fotoğraflarını çekin. Yedek parçalar çoğu zaman kit halinde satılır; ancak doğru parçaların sipariş edilmesi çok önemlidir. Öncelikle dümen sistemi üreticisinin sunduğu yedek parçaları tercih edin.
Dümen Simidini Deri Kaplayın
Daha görünür bir yükseltme yapmak istiyorsanız, dümen simidine deri kaplama eklemeyi düşünebilirsiniz. Bu işlem için simidin sökülmesi gerekir.
Deri simit kaplama kitleri bu iş için gereken tüm malzemeleri içerir ve en önemlisi, deri üzerindeki dikiş delikleri önceden açılmış olur. Böylece düzgün dikiş atmak çok daha kolay hale gelir. Bazı kitlerde daha rahat bir tutuş için sünger dolgu da bulunur. Sünger genellikle yapışkan arkalıdır, ancak çift taraflı bant da kullanılabilir.
Simit çevresini ölçün ve yaklaşık 1 cm dikiş payı ekleyin. Deriyi dikkatlice ölçüsüne göre kesin ve düz bir kesim yaptığınızdan emin olun.
Deriyi iç yüzleri dışarı bakacak şekilde ikiye katlayın. Mumlu ip, yelkenci iğnesi ve el desteği kullanarak uçlardan yaklaşık 5 mm içeriden düz dikiş atın ve ilk ve son dikişleri sağlam şekilde sabitleyin.
Birkaç parça çift taraflı bant kullanarak deriyi simide geçici olarak sabitleyin. Daha sonra deriyi doğru yüzü dışarı gelecek şekilde çevirip simidin üzerine yerleştirin. Dikiş hattının simidin iç tarafında düzgün uzandığından emin olun.
Kollar (spoke) arasındaki her bölümü ayrı ayrı dikin. Her bölüm için yeterli miktarda ip kullanın ve ucuna sağlam bir düğüm atın. İlk dikişi çift geçin, ardından diğer delikleri sırayla üstten alta ve alttan üste geçerek dikişe devam edin. Çalışırken dikişleri düzeltin ve sıkılaştırın.
Bölüm sonunda yine çift dikiş atın. Ardından iğneyi kaplamanın altından yaklaşık 2–3 cm ilerleterek çıkarın ve kalan ipi dikişlerin iyice sıkıldığından emin olduktan sonra kesin.
İşlem karmaşık değildir, ancak iyi bir sonuç almak için zaman, sabır ve yeterli aydınlatma gerektirir. Doğru yapıldığında kullanımı keyifli ve estetik açıdan şık bir dümen simidine sahip olursunuz.