Embedded Files
Teknenizde Ev Konforu İster misiniz? İnvertörler Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Sahildeki elektrik konforunu teknenize taşımak istiyorsanız, bunu sağlayan en önemli ekipmanlardan biri invertördür. Bir invertör sayesinde teknenizdeki akülerde depolanan enerjiyi kullanarak kahve makinesi, televizyon, elektrikli el aletleri ve benzeri 220V/AC cihazları çalıştırabilirsiniz.
Teknenizde bir jeneratör olsa bile, ayrıca bir invertöre sahip olmanın birçok avantajı vardır. İşte doğru invertörü seçmek ve kurmak için bilmeniz gerekenler.
İnvertör Ne İşe Yarar?
İnvertörler, akülerde depolanan doğru akımı (DC) genellikle 12V'tan alternatif akıma (AC) dönüştürür.
Bu sayede:
Kahve makinesi
Televizyon
Dizüstü bilgisayar
Elektrikli el aletleri
Küçük ev aletleri
gibi cihazları kıyı elektriğine bağlanmadan kullanabilirsiniz.
Jeneratörlerden farklı olarak invertörler elektrik üretmez; akülerde depolanan enerjiyi dönüştürür.
Bu nedenle elde edebileceğiniz güç:
İnvertör kapasitesine
Akü kapasitesine
bağlıdır.
Sürekli yüksek güç gerekiyorsa jeneratör daha uygundur. Ancak kısa süreli veya düşük güç tüketimli uygulamalarda invertör mükemmel bir çözümdür.
Örneğin:
Kahve yapmak
Dizüstü bilgisayar şarj etmek
Elektrikli zımpara kullanmak
gibi işler için idealdir.
İnvertörlerin Avantajları
Jeneratörü olan tekne sahipleri bile invertörlerden faydalanabilir.
Avantajları:
Sessiz çalışırlar
Egzoz gazı üretmezler
Bakım gereksinimi çok düşüktür
Yakıt tüketmezler
Böylece demirde sakin bir koyda sadece kahve yapmak için jeneratör çalıştırıp tüm komşuları uyandırmak zorunda kalmazsınız.
Portatif mi, Sabit mi?
İnvertörler iki ana gruba ayrılır.
Portatif İnvertörler
Genellikle:
300 Watt veya daha düşük güçte
Çakmaklık soketine takılarak kullanılırlar
Şunlar için uygundur:
Telefon şarjı
Laptop
Küçük el aletleri
Ancak ince kablolar ve bağlantı kayıpları nedeniyle verimleri düşüktür.
Sabit Montajlı İnvertörler
Genellikle:
400 Watt üzerindeki cihazlar
Akü grubuna doğrudan bağlanır
Daha yüksek güç sağlayabilirler ve teknelerde en yaygın kullanılan sistemlerdir.
Doğru İnvertör Nasıl Seçilir?
İki temel kriter vardır:
Güç (Watt)
Çıkış dalga şekli
Kaç Wattlık İnvertör Gerekli?
İnvertör seçimi aynı anda kullanacağınız cihazların toplam tüketimine göre yapılır.
Örnek:
TV = 200 Watt
Mikrodalga = 800 Watt
Aynı anda çalışacaksa:
200 + 800 = 1.000 Watt
En az 1.000 Watt sürekli güç verebilen bir invertör gerekir.
İlk Kalkış Gücü (Surge)
Bazı cihazlar ilk çalıştığında normalden çok daha fazla güç çeker.
Örneğin:
TV normalde 200 Watt tüketebilir.
Açılış anında 500 Watt çekebilir.
Bu durumda hesaplamayı 500 Watt üzerinden yapmak gerekir.
Yük Yönetimi Önemlidir
Mikrodalgayı çalıştırıp işiniz bittikten sonra TV açarsanız daha küçük bir invertör kullanabilirsiniz.
Her cihazın aynı anda çalışması gerekmediğinden daha ekonomik bir sistem kurulabilir.
Akü Kapasitesi Ne Kadar Olmalı?
İnvertör seçerken yalnızca cihazın gücüne bakmak yeterli değildir.
Akü kapasitesinin de yeterli olması gerekir.
Genel kural:
Basit olarak akü kapasitesi (Ah), invertör gücünün en az %20'si kadar olmalıdır.
Örnek:
2.000 Watt invertör → minimum 400 Ah akü kapasitesi
Çünkü:
2.000 Watt yük yaklaşık 200 Ah tüketebilir.
Bir saat boyunca tam yükte çalışırsa 400 Ah'lik aküyü yaklaşık %50 boşaltabilir.
Bu minimum değerdir; daha büyük akü bankası her zaman avantaj sağlar.
İnvertör ve Şarj Cihazı Bir Arada
Birçok modern invertör aynı zamanda akü şarj cihazıdır.
Kıyı elektriğine bağlandığınızda:
Aküleri şarj eder
İnvertör görevini de yerine getirir
Bu nedenle yeni şarj cihazı almayı düşünüyorsanız invertör/şarj cihazı kombinasyonu ekonomik olabilir.
Modifiye Sinüs mü, Tam Sinüs mü?
İnvertör çıkışları iki çeşittir.
Modifiye Sinüs (MSW)
Avantajı:
Daha ucuzdur.
Dezavantajları:
Radyo paraziti oluşturabilir.
Ses sistemlerinde uğultu yapabilir.
Televizyon görüntüsünde bozulma oluşturabilir.
Hassas elektronik cihazları olumsuz etkileyebilir.
Tam Sinüs (PSW)
Avantajları:
Şebeke elektriğine çok benzer.
Motorlar daha verimli çalışır.
Hassas elektronik cihazlar için güvenlidir.
Daha kaliteli enerji sağlar.
Dezavantajı:
Daha pahalıdır.
Genel olarak teknelerde tam sinüs invertörler tavsiye edilir.
Montajda Dikkat Edilecek Noktalar
1. Uygun Yer Seçimi
İnvertör:
Havalandırması iyi olan bir yerde olmalı
Kolay erişilebilir olmalı
Su ve neme karşı korunmalı olmalı
Ayrıca:
Motor egzoz manifoldu gibi ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır.
2. Akülere Yakın Monte Edilmeli
İnvertör mümkün olduğunca akü grubuna yakın kurulmalıdır.
Böylece:
Kablo boyu azalır
Daha ince kablo kullanılabilir
Verim artar
Ancak akülerin hemen üstüne monte edilmemelidir.
Kurşun-asit aküler şarj sırasında korozif gazlar çıkarır.
3. Sigorta Kullanımı
Pozitif kablo üzerine uygun sigorta konulmalıdır.
ABYC standartlarına göre:
Sigorta aküye çok yakın olmalıdır.
Genellikle 18 cm'den (7 inç) fazla uzak olmamalıdır.
4. Akü Kesme Şalteri
Sistemde mutlaka:
Akü ayırma/kapatma şalteri
bulunmalıdır.
Bu sayede:
Bakım yapılabilir
Acil durumda hızlıca enerji kesilebilir
5. Şase (Topraklama) Bağlantısı
En sık görülen montaj hatalarından biri yetersiz şase bağlantısıdır.
Şase kablosunun kesiti:
Pozitif güç kablosuyla aynı olmalıdır.
6. Kablo Koruması
Kablolar:
Aşınmaya karşı korunmalı
Yaklaşık her 45 cm'de bir sabitlenmelidir
Bu hem güvenlik hem yangın riski açısından önemlidir.
7. Uzaktan Kumanda ve İzleme Paneli
Uzaktan kontrol paneli sayesinde:
Akü durumu
Hata mesajları
Çıkış gücü
Sistem ayarları
kolayca takip edilebilir.
Özellikle invertörün erişimi zor bir yere monte edildiği teknelerde çok kullanışlıdır.
8. Uyarı Etiketi
Ana AC elektrik panosunda mutlaka şu bilgiyi belirten bir uyarı bulunmalıdır:
Bu sistem invertör içerir.
Böylece bakım yapan kişiler sistemde ek bir AC güç kaynağı bulunduğunu anlayabilir.
Sonuç
Bir invertör, teknenin elektrik sistemine yapılan en konfor artırıcı yatırımlardan biridir. Özellikle kahve makinesi, televizyon, laptop, küçük mutfak cihazları ve elektrikli el aletleri kullanıyorsanız büyük avantaj sağlar.
Ancak doğru sistem için:
Güç ihtiyacınızı belirlemeli,
Akü kapasitenizi kontrol etmeli,
Mümkünse tam sinüs bir invertör seçmeli,
Montajı denizcilik standartlarına uygun yapmalısınız.
Günümüzde çoğu gezi teknesi için 1.000–2.000 Watt tam sinüs invertör ve 400 Ah üzeri servis akü bankası, oldukça dengeli ve kullanışlı bir çözüm olarak kabul edilmektedir.
Page updated
Google Sites
Report abuse