Embedded Files
Bir tekne şaft kovanı, pervane şaftının kıç borusundan (stern tube) tekne gövdesinin dışına çıktığı noktada şaftı çevreleyen bir manşondan oluşur.
Şaft kovanı, temelde geleneksel bir salmastra kutusu (stuffing box) veya şaft keçesi (stern gland) gibi çalışır. Amaç, mümkün olduğunca düşük sürtünme ile sızdırmazlık sağlamaktır.
Dış yüzey sabit kalırken, diğer parçalar şaftla birlikte döner.
Motor çalıştığında, şaft kovanının üst kısmındaki girişten deniz suyu gelir. Bu su:
Kovanı yağlar
Soğutma sağlar
Aşınmayı azaltır
Motor rölantide çalışırken SureSeal kovan sistemi üzerinden dakikada yaklaşık 4,5 litre deniz suyu geçer. Motor devri arttıkça bu miktar da artar. Tavsiye edilen minimum basınç yaklaşık 0,14 bar (2 psi) seviyesindedir.
Şaft Kovanının Yapısı
Kovan ile kıç borusu arasındaki bağlantı kauçuk bir hortumla yapılır.
Bu hortum:
Şaft hareketlerini karşılayan körüklere sahiptir.
Esnek motor takozlarından kaynaklanan titreşimleri emer.
Sistem tamamen değil, yüksek derecede su geçirmez olacak şekilde tasarlanmıştır.
Şaft Kovanları:
Isıya dayanıklıdır.
Titreşimlere dayanıklıdır.
Kimyasal korozyona karşı dirençlidir.
Ancak zamanla oluşan kimyasal korozyon, aşırı su sızıntısının başlıca nedenlerinden biri olabilir.
Şaft Kovanı Ne Zaman Değiştirilmeli?
Bazı tekne sahipleri kovanı periyodik bakım kapsamında değiştirir.
Tipik servis aralıkları:
Mühendis tavsiyesi: yaklaşık 5 yıl
Geleneksel salmastra kutuları: 8 yıl veya daha fazla
Bazı sahipler ise ancak kaçak miktarı kabul edilemez seviyeye geldiğinde değişim yapar.
Bu İş Suda Yapılabilir mi?
Deniz suyunun sisteme kontrollü olarak girmesi nedeniyle bu işlem yalnızca karada yapılacakmış gibi görünebilir.
Ancak teorik olarak tekne su üzerinde yüzerken de yapılabilir.
Yine de:
⚠️ Profesyonel bir deniz motoru teknisyeninin bu işlemi yapması tavsiye edilir.
Çünkü:
Her şaft sistemi farklıdır.
Her teknenin erişim imkânları farklıdır.
Pervane, dümen ve kıç borusu yerleşimleri değişiklik gösterir.
Suda Çalışırken Güvenlik
Motor daireleri genellikle oldukça karanlıktır ve şaft bölgesi çoğu zaman erişimi en zor noktalardan biridir.
İki kişi çalışmak büyük avantaj sağlar.
Beklenenden fazla su gelirse geçici çözüm olarak:
Plastik poşete sarılmış bir havlu
Geçici tapa görevi görebilir.
Sintine pompasının çalışır durumda olması şarttır.
Su girişi hızlanırsa:
Önce sintine seviyesi kontrol altına alınmalı.
Gerekirse pompa veya kovayla tahliye yapılmalı.
Sonrasında işleme devam edilmelidir.
Şaft Kovanının Sökülmesi
Hortum Kelepçelerinin Sökülmesi
Kauçuk hortumun her iki ucundaki kelepçeler sökülür.
Gerekirse kesilerek çıkartılabilir.
İlginç bir nokta:
Kelepçelerin sökülmesi tek başına su girişine neden olmaz.
Su ancak hortum tamamen çıkarıldığında gelmeye başlar.
Şaftın Ayrılması
Eski kauçuk parça kesilerek alınabilir.
Sonrasında:
Motor bağlantı flanşı sökülür.
Pervane şaftı kıça doğru kaydırılır.
Esnek bağlantılı sistemlerde uygun lokma takımı oldukça faydalıdır.
Örnekteki teknede:
Pervane ile dümen arasında yalnızca 203 mm (8 inç) boşluk bulunuyordu.
Bu nedenle şaft çok fazla geri çekilememiştir.
Şaftı tutup ileri geri hareket ettirecek kadar boşluk bırakmak yeterlidir.
Eski Kovanın Çıkarılması
Kovanın uç kısmını çıkarmak için çektirme (puller) kullanılır.
Gerekirse hafif çekiç darbeleriyle destek verilir.
Ardından:
Kovan gevşetilir.
Şaft üzerinde ileriye doğru kaydırılır.
Yeni Şaft Kovanının Takılması
İlk aşamada şaft tamamen temizlenmelidir.
Temizlik için:
Temiz bez
Çok ince zımpara
kullanılabilir.
Amaç:
Kireç tabakasını
Kalsiyum birikintilerini
Oksitlenmeyi
temizlemektir.
Makaledeki örnekte temizlikten sonra kaçak büyük ölçüde azalmış olsa da ertesi gün tekrar başladığı için tam değişim yapılmıştır.
Doğru Yedek Parça Seçimi
Yeni Kovan sipariş etmeden önce ölçüler dikkatlice alınmalıdır.
Kumpas yardımıyla ölçülen değerler:
Şaft çapı
Kıç borusu dış çapı olmalıdır.
Montaj
Yeni hortum:
Şaft üzerine geçirilir.
Yeni kelepçeler sıkılır.
Kelepçelerin sıkılmasında esnek milli düz tornavida büyük kolaylık sağlar.
Daha sonra:
Şaft kovanın içinden geçirilir.
Şanzıman bağlantı flanşına tekrar bağlanır.
Montaj tamamlandıktan sonra sistemin sızdırmazlığı ve hizalaması mutlaka kontrol edilmelidir.
Page updated
Google Sites
Report abuse