Embedded Files
Tipik bir eski teknedeki elektrik tesisatı oldukça zorlu koşullarda çalışır. Tuz, su, bakır kablolar ve elektriğin bir araya gelmesi; zayıf bağlantılar, arızalı devreler ve korozyon oluşmasına yol açar. Ancak biraz zaman, sabır, temel ölçüm ekipmanları ve sistematik bir yaklaşım ile bu elektrik problemlerini bulup düzeltmek genellikle çok zor değildir.
Test Ekipmanları
Bazı elektrik arızaları sadece gözle kontrol edilerek bulunabilir. Örneğin:
Yeşile dönmüş korozyonlu bir terminal
Kopmuş bir kablo
genellikle kolayca fark edilir.
Ancak çoğu elektrik arızası için bazı ölçüm cihazlarına ihtiyaç vardır.
Test Lambası (Test Lamp)
Bu en temel arıza tespit aracıdır.
Test lambası sayesinde:
Atmış sigortalar
Kopmuş kablolar
Arızalı devre kesiciler
kolayca bulunabilir.
Kullanımı basittir:
Bir uç devreye bağlanır.
Diğer uç şaseye (topraklama) bağlanır.
Ampul yanıyorsa voltaj vardır.
Dikkat edilmesi gereken nokta:
Teknelerde kullanılan test lambası DC sistemler için uygun olmalıdır.
Birçok yapı markette satılan test lambaları evlerdeki AC sistemler için tasarlanmıştır ve 12V veya 24V DC sistemlerde çalışmaz.
Temel Multimetre
Hiçbir teknede multimetresiz kalınmamalıdır.
Multimetre sayesinde:
Voltajın varlığı
Voltajın miktarı
Direnç ölçümü
Küçük akımların ölçümü
yapılabilir.
Örneğin problemli çalışan bir VHF telsizin beslemesinde:
10,5 Volt mu var?
12,5 Volt mu var?
kolayca tespit edilebilir.
Pens Ampermetreli Gelişmiş Multimetre
Standart multimetreyle akım ölçmek için cihazın devreye seri bağlanması gerekir.
Örneğin bir buzdolabı kompresörünün çektiği akımı ölçmek için:
Kabloyu sökmek,
Multimetreyi devreye eklemek gerekir.
Ayrıca çoğu standart multimetre 10 amperden büyük akımları ölçemez.
Pens ampermetreli modellerde ise:
Kabloyu sökmeden sadece penseyi kablonun üzerine geçirmeniz yeterlidir.
Avantajları:
✅ Kolay kullanım
✅ 400 amper ve üzeri ölçüm kapasitesi
✅ Marş motoru ve ırgat devrelerinde kullanım
Devre Takip Cihazı (Circuit Tracer)
İki parçadan oluşur:
Ton üreteci
Algılama probu
Ton üreteci kabloya bir sinyal gönderir.
Prob ise bu sinyali kablo boyunca takip eder.
Özellikle:
Bölmelerin arkasına giren kablolarda
Direk içindeki kablolarda
Gizli tesisatlarda
çok faydalıdır.
Ayrıca kablo süreklilik kontrolü de yapılabilir.
Atlama Kabloları (Jumper Wires)
Çeşitli uzunluklarda ve timsah ağızlı bağlantılarla hazırlanmış yardımcı kablolardır.
Elektrik arızalarını bulurken son derece faydalıdır.
Bir DC Devresi Nasıl Çalışır?
Basit bir DC devre şu elemanlardan oluşur:
Akü
Sigorta veya devre kesici
Anahtar
Yük (lamba, pompa, ırgat vb.)
Dönüş hattı (negatif)
Devre tamamlandığında:
Akım akar
Lamba yanar
Motor döner
Arıza Aramaya Başlamadan Önce
Öncelikle bazı soruları sormak gerekir:
Son zamanlarda bir değişiklik yapıldı mı?
Yeni ekipman eklendi mi?
Bir kablo sökülmüş olabilir mi?
Devrenin bazı bölümleri çalışıyor mu?
Çoğu zaman arıza yeni yapılan bir müdahalenin sonucudur.
Ve bazen bu hata haftalar sonra ortaya çıkar.
İlk Kontroller
Önce basit şeylere bakın:
✅ Devre kesici açık mı?
✅ Sigorta sağlam mı?
✅ Bağlantılar oksitli mi?
✅ Klemensler sağlam mı?
✅ Ek yerleri düzgün mü?
Yükü Kontrol Etmek
Sorunun yük cihazında olması oldukça yaygındır.
Örneğin:
Sintine pompası bozulmuş olabilir.
LED lamba ömrünü tamamlamış olabilir.
Irgat motoru arızalanmış olabilir.
Multimetre DC volt konumuna alınır.
Devre enerjiliyken yükün iki ucu arasındaki voltaj ölçülür.
Eğer yük üzerinde akü voltajına yakın bir gerilim varsa:
Sorun büyük ihtimalle yükün kendisindedir.
Adım Adım Voltaj Takibi
Arıza yükte değilse devre boyunca ilerlenir.
Negatif prob:
Akü negatifine veya
Negatif dağıtım barasına
bağlanır.
Ardından devrenin her noktasında voltaj ölçülür.
Örnek:
A Noktasında Voltaj Var
B Noktasında Yok
Sonuç:
Devre kesici arızalıdır.
B Noktasında Voltaj Var
C Noktasında Yok
Sonuç:
Devre kesici ile anahtar arasındaki kabloda sorun vardır.
Bu yöntemle sistematik olarak ilerlenir.
Arıza mutlaka ortaya çıkar.
Negatif Hattın Kontrolü
Normalde dönüş hattı üzerinde voltaj görülmemelidir.
Eğer negatif tarafta voltaj ölçülüyorsa:
Negatif kabloda kopukluk olabilir.
Şase bağlantısı arızalı olabilir.
Gizli Arızalar
Her arıza ilk bakışta görünmez.
Özellikle kabloların erişilemeyen yerlerden geçtiği teknelerde sorun bulmak zorlaşabilir.
Bazen ölçüm yapmak için:
Dikiş iğnesiyle izolasyona küçük bir delik açılır.
İletkene temas edilir.
Ölçüm yapılır.
Delik silikonla kapatılır.
Yük Altında Ölçüm Yapmak
Bazı problemler yalnızca cihaz çalışırken ortaya çıkar.
Özellikle:
Irgat
Marş motoru
Otopilot
Buzdolabı kompresörü
gibi yüksek akım çeken cihazlarda.
Örneğin:
Irgat çalışmıyorken yapılan ölçüm normal görünebilir.
Ancak çalıştırıldığında:
Kirli kontaklar
Oksitlenmiş röleler
Gevşek bağlantılar
büyük voltaj düşümüne neden olabilir.
Bu yüzden ölçümler mümkünse:
yük çalışırken yapılmalıdır.
Bazı durumlarda ikinci bir kişinin yardımına ihtiyaç duyulabilir.
Voltaj Düşümüne Dikkat Edin
Sadece voltajın varlığına bakmak yeterli değildir.
Örneğin:
Bir noktada:
12,45 V
Diğer noktada:
11,20 V
ölçülüyorsa büyük bir sorun vardır.
Genellikle sebep:
Oksitlenmiş terminal
Gevşek bağlantı
Hasarlı kablo
Kirli anahtar kontağı
olur.
Yeni tesisatlarda ise sebep:
yetersiz kablo kesiti olabilir.
Gerçek Tekne Devreleri Daha Karmaşıktır
Gerçekte devrelerde:
Ek sigortalar
Klemens blokları
Ek yerleri
Birden fazla yük
Birden fazla anahtar
bulunabilir.
Örneğin aynı devrede:
Fan
Lamba
Priz
birlikte çalışıyor olabilir.
Ancak mantıklı ve sistematik bir şekilde ilerlediğiniz sürece arıza kaynağını bulmak mümkündür.
Sonuç
Elektrik arızası ararken en etkili yöntem:
Görsel kontrol yapmak.
Sigorta ve devre kesicileri kontrol etmek.
Yük üzerinde voltaj ölçmek.
Devre boyunca nokta nokta voltaj takibi yapmak.
Gerekirse yük altında ölçüm yapmak.
Voltaj düşümlerini analiz etmek.
Sabırlı ve sistematik bir yaklaşım ile teknelerdeki elektrik arızalarının büyük çoğunluğu özel ekipman veya servis desteği olmadan bulunabilir ve giderilebilir.
Page updated
Google Sites
Report abuse