Sıvı Dolu Pusulanın Yeniden Doldurulması
Sıvısının yarısı boşalmış dümen pusulasının nasıl sıvı ile doldurulacağının anlatımı olacak bu yazı.
Tekneyi yedi yıl önce satın aldığımda sancak pusulada küçük, iskele pusulada ise büyük bir hava kabarcığı vardı. Ancak geçen yedi yıl içinde her iki kabarcık da büyüdü ve sonunda iskele pusulasının kubbesi neredeyse yarısına kadar boşaldı.
Ortada görünür bir kaçak olmadığı için, içerideki yağın bir keçeden çok yavaş sızarak zaman içinde buharlaştığını düşünüyorum.
Her durumda pusulanın yeniden doldurulması gerekiyordu ve işe iskele pusulasından başladım.
Pusulayı kaidesinden (binnacle) çıkarmak için yalnızca aydınlatma armatürünü örten plastik muhafazayı tutan dört vidayı sökmek yeterliydi.
Ampul arızalı olmadığı sürece, küçük buğday tanesi tipindeki ampule erişim sağlayan iki küçük vidayı sökmeye gerek yoktur.
Muhafaza çıkarıldıktan sonra pusula hâlâ köpük kauçuk benzeri bir conta ile yerine yapışmış durumdaydı. Bu nedenle kaideden dikkatlice kaldırılması gerekti.
Serbest kaldıktan sonra pusula, aydınlatma kablolarına bağlı olmaya devam eder.
Kabloları sökmeyin; kablo boşluğunu yukarı çekin ve pusulayı ters çevirerek kendi montaj yüzeyi üzerine baş aşağı yerleştirin. Böylece çalışma yapabilirsiniz.
1. Vidaların Sökülmesi
İlk olarak ayar kapağını tutan dört küçük paslanmaz çelik vidayı söktüm. Ardından ayar kapağının bağlı olduğu plastik parçayı tutan iki büyük siyah vidayı çıkardım.
Ancak sonradan fark ettim ki dört küçük vidayı sökmeye gerek yokmuş; yalnızca iki büyük siyah vida yeterli.
2. Montaj Halkası
Plastik bağlantı parçası, içe doğru bastırılması gereken dört plastik tırnakla yerinde tutuluyor.
Düz uçlu bir tornavidayla bu tırnaklar içeri bastırıldıktan sonra parça yukarı kaldırılabiliyor.
Fotoğrafta ayar kapağı ayrıca çıkarılmış durumda görülüyor, ancak bunun yapılması gerekli değil.
Beyaz bant, ayar kapağının doğru yönünü hatırlamak için yapıştırılmıştı.
3. Körük (Bellows)
Bu işlemin ardından sıcaklık değişimlerinde yağın genleşip daralmasına izin veren körük ortaya çıkıyor.
Körük, sekiz vida ile tutulan plastik bir halka tarafından sabitlenmiştir.
Vidaları söküp körüğü kaldırdığımda altında dört adet delik ortaya çıktı.
Her iki pusuladaki körük de sağlam görünüyordu. Bu nedenle yavaş sızıntının büyük ihtimalle körük ile pusula gövdesi arasındaki birleşim yüzeyinden gerçekleştiğini düşünüyorum.
4. Körüğün Çıkarılması
Kalan sıvıyı boşaltıp sancak pusulasını tamamlarken kullanmak üzere sakladım.
Sıvı:
Çok ince yapılı
Renksiz
Yağlı
bir sıvıydı ve hafif gazyağı kokusunu andırıyordu.
Boşaltırken birkaç damla daha ağır, yeşil renkli yağ da çıktı ancak ben yalnızca renksiz sıvıyı sakladım.
Orijinal pusula yağını temin etme imkânım olmadığından, yerine Johnson's Baby Oil (bebek yağı) kullanmaya karar verdim.
Bu yağın ana bileşenleri:
Sıvı parafin
İzopropil palmitat
olduğundan ve renksiz, akışkan yapıda olduğundan uygun bir alternatif gibi görünüyordu.
Eğer bu işlemi İngiltere'de yapıyor olsaydım, eczaneden saf sıvı parafin (Liquid Paraffin BP) satın alırdım. Çünkü bebek yağındaki diğer bileşen yalnızca yumuşatıcı ve kıvam artırıcıdır; pusulada gerekli değildir.
5. İlk Dolum
Körük çıkarıldıktan sonra yağın büyük kısmı küçük bir huni yardımıyla doldurulabildi.
Başlangıçta iki adet 500 ml bebek yağı satın almıştım.
Ancak bunun yeterli olmadığı ortaya çıktı çünkü pusula yaklaşık 1.100 ml sıvı alıyordu.
6. Dolum Vidası
Dolumu tamamlamak için pirinç dolum vidasının çıkarılması gerekiyor.
Bu vida, üretim sırasında üzerine eritilmiş plastik uygulanarak mühürlenmişti.
Mührü matkapla açmadan önce körüğü ve sıkıştırma halkasını yerine takın ki delme sırasında oluşabilecek parçacıklar pusulanın içine düşmesin.
Vida çevresindeki ince plastik son derece kırılgandı. Muhtemelen üretim sırasında uygulanan ısı nedeniyle bu hale gelmişti.
Bu nedenle pusula gövdesine zarar vermemek için çok dikkatli çalışmak gerekiyor.
7. Tamamlama Yağının Enjekte Edilmesi
Bu aşamada küçük bir şırınga gereklidir.
Mürekkep püskürtmeli yazıcı kartuş dolum kitlerinde bulunan türde bir şırınga bu iş için idealdir.
Dolum deliği yukarı gelecek şekilde pusulayı dengeledim ve yağ taşmaya başlayıncaya kadar sıvı enjekte ettim.
Ardından vida ve üzerindeki küçük O-ring contayı tekrar yerine taktım.
Pusulayı tekrar normal konuma çevirdiğimde iki problem ortaya çıktı:
Pusula kartı yan dönmüş durumdaydı.
Körük ile gövde arasında sıkışan havanın oluşturduğu yaklaşık 25 mm çapında bir hava kabarcığı mevcuttu.
8. Başarılı Sonuç
Pusulayı yeniden ters çevirip bir miktar daha yağ eklediğimde ikinci sorun çözüldü ve yalnızca çok küçük bir hava kabarcığı kaldı.
Pusula kartı ise cihazı dikkatlice sağa sola sallayarak tekrar normal konumuna geldi.
İleride tekrar sıvı ilavesi gerekebileceğini düşündüğüm için dolum vidalarını tekrar plastikle mühürlemedim.
O-ring contalar üzerine oturduklarından sızıntı yapacaklarını düşünmüyorum. Zaten mühürleri açtığımda her iki pusulada da vida çevresi tamamen kuruydu.
Sancak pusulasında yalnızca küçük bir eksilme vardı.
Bu nedenle sadece:
İki siyah vidayı söktüm,
Ayar kapağını çıkardım,
Dolum vidasını açarak sıvı ekledim.
Önemli Not
Herhangi bir pusulayı doldururken körüğün:
Tamamen açılmış olmaması,
Tamamen sıkışmış olmaması
gerekir.
Körüğün hem sıcak havalarda genleşmeye hem de soğuk havalarda büzülmeye izin verecek hareket payına sahip olması gerekir.
Dolum sırasında bunu kontrol etmek oldukça kolaydır.
Dolum tamamlandıktan hemen sonra her iki pusulada da yaklaşık 4 mm çapında küçük hava kabarcıkları vardı.
Ancak ertesi gün sancak pusulasındaki kabarcık tamamen kayboldu.
Görünüşe göre orijinal pusula sıvısı havayı emebilme özelliğine sahipti.
Daha da ilginci, bebek yağı ile doldurduğum iskele pusulasındaki hava kabarcığı da yaklaşık üç hafta sonra tamamen kayboldu.