Embedded Files
Tekneler, karavanlar ve hatta evler için ne kadar güneş enerjisine ihtiyaç duyulduğunu hesaplamaya yönelik birçok makale görüyorum.
Bunlardan birkaçını okuduktan sonra ben de kendi görüşlerimi paylaşmak istedim. Ve çoğu zaman olduğu gibi, görüşlerim uzmanlarınkinden biraz farklı.
Temel olarak, elektrik tüketiminizi hesaplamaya ve bu ihtiyacı karşılamak için kaç watt güneş paneline ihtiyaç duyacağınızı belirlemeye yönelik tüm bilgilerin harika bir başlangıç noktası olduğunu düşünüyorum. Ancak bunların son nokta olduğunu düşünmüyorum.
Aslında, bu hesaplamaları tam bir doğrulukla yapmak çoğu durumda mümkün değildir. Özellikle henüz birkaç haftadan uzun süreli seyir deneyiminiz yoksa veya uzun vadeli seyir planlarınızdan farklı bölgelerde tekne kullanmışsanız, tahminlerin hata payı daha da yüksektir. Beklenen enerji tüketimine bakmanın yanı sıra, deniz yaşamının doğal değişkenliğini de hesaba katmanız gerekir.
Enerji Tüketimi Tarafı
Denizcilik güneş enerjisi sistemlerini boyutlandırmaya yönelik makaleler genellikle bir enerji denetimi (energy audit) yapmanızı önerir.
Buna göre:
Teknede bulunan tüm elektrikli cihazları listelemelisiniz.
Her birinin günde ne kadar süre çalıştığını belirlemelisiniz.
Çalışırken ne kadar akım çektiğini öğrenmelisiniz.
Sonrasında toplam tüketimi amper-saat (Ah) olarak hesaplamalısınız.
Teoride harika bir yöntemdir.
Ancak pratikte, hangi cihazı ne kadar kullanacağınızı önceden bilmek neredeyse imkânsızdır. Özellikle yeni seyir yaptığınız bölgelerde bu çok daha zordur. Hatta deneyimli denizciler bile günlük enerji tüketimlerini tam olarak tahmin etmekte zorlanırlar.
Teknenin Elektrik İhtiyacını Hesaplamanın Zorlukları
Teknenizin ne kadar enerjiye ihtiyaç duyduğunu anlatan yazıları okumak kolaydır. Asıl zor olan bunu doğru şekilde hesaplamaktır.
Bunun birkaç nedeni vardır.
Günlük Aktiviteler Sürekli Değişir
Her gün aynı geçmez.
Bir gün arkadaşlarınız teknenize gelebilir. Daha fazla aydınlatma kullanırsınız, belki müzik açarsınız. Enerji bütçesinde yer almayan ilave tüketimler ortaya çıkar.
Acil bir onarım sırasında kullanılacak ek lambaların ortalama tüketimini nasıl hesaplayabilirsiniz?
Seyirdeyseniz (motor kapalı), demirde olduğunuz zamana göre daha fazla enerji harcarsınız. Çünkü:
Seyir cihazları
Otopilot
Radar
gibi ekipmanlar sürekli çalışır.
Ayrıca fotoğraf çekmek, blog yazmak, sosyal medya kullanmak veya hava durumu takip etmek için:
Kamera
Bilgisayar
Tablet
Cep telefonu
şarj etmek zorunda kalabilirsiniz.
İklim Tüketimi Etkiler
Sıcak bölgelere gittiğinizde buzdolabı ve fanlar beklediğinizden çok daha fazla çalışır.
Bunun iki temel nedeni vardır:
Ortam sıcaklığının artması
Daha fazla soğuk içecek tüketmeniz
Her soğutulması gereken sıcak içecek buzdolabına ek yük getirir.
Mevsimsel farklılıklar da önemlidir. Sıcak bölgelerde sürekli yaşayan bir denizcinin buzdolabı, serin bölgelerde hafta sonu kullanılan bir tekneye göre iki kat veya daha fazla çalışabilir.
Eğer 12V su yapıcı (watermaker) kullanıyorsanız, sıcak havalarda içme ve duş amaçlı daha fazla su üreteceğiniz için enerji tüketiminiz de beklediğinizin üzerine çıkabilir.
DC'den AC'ye Dönüşüm Kayıpları
Bir inverter kullanarak DC enerjiyi AC enerjiye dönüştürüyorsanız, cihazın AC tüketimini hesaplayabilirsiniz.
Ancak dönüşüm sırasında oluşan kaybı tam olarak tahmin etmek zordur.
Bu kayıp çoğunlukla %10 ile %20 arasındadır.
Bu nedenle hesapladığınızdan daha fazla DC enerji kullanıyor olabilirsiniz. Tabii dönüşüm kayıplarını önceden hesaba katmadıysanız.
Ortalama Tüketim Her Zaman Gerçeği Yansıtmaz
Üretici firmaların verdiği "ortalama tüketim" değerleri çoğu zaman gerçek hayattaki kullanım koşullarını yansıtmaz.
Örneğin bir buzdolabının zamanın %20'sinde çalıştığı varsayılsın.
Bu hesap genellikle şu koşullara dayanır:
Kapak açılmıyor.
İçine sıcak ürün konmuyor.
Ortam sıcaklığı 21°C (70°F) civarında.
Bu durumda üretici günlük 48 Ah tüketim öngörebilir.
Ancak gerçek kullanımda:
Günde onlarca kez kapağı açarsınız.
Sıcak içecekler koyarsınız.
Ortam sıcaklığı 32°C'nin (90°F) üzerine çıkabilir.
Sonuç olarak buzdolabı zamanın %50'sinde çalışabilir ve günlük tüketim 120 Ah seviyesine ulaşabilir.
Bu durumda enerji planlamasında kullandığınız değer ile gerçek tüketim arasında 72 Ah fark oluşabilir.
Bu rakamlar sadece örnek amaçlı verilmiştir. Gerçek değerler cihazınıza göre değişecektir.
Güneş Panellerinin Gerçek Üretimi
Belirli bir watt değerine sahip güneş panelinin günlük veya ortalama olarak ne kadar enerji üreteceğini kesin olarak bilmek de zordur.
Çünkü üretim şu faktörlerden etkilenir:
Havanın bulutlu veya güneşli olması
Panellerin gölgelenmesi
Günlük güneşlenme süresi
Panellerin temizliği
Teknenin yönü
Seyir sırasında yelkenlerin oluşturduğu gölge
Panel teknolojisi ve markası
Şarj kontrol cihazının verimliliği
Bu nedenle yapılan tüm üretim hesapları yalnızca birer tahmindir.
Sonuç
Kendi teknenizle, kendi ekipmanlarınızla ve planladığınız seyir bölgesinde kullanmaya başlamadan önce sisteminizin yeterli olup olmadığını kesin olarak bilmek mümkün değildir.
Örneğin biz teknemize 345 Watt'lık yüksek voltajlı bir güneş paneli ve Midnite Solar MPPT kontrol cihazı kurduk.
İlk zamanlarda bu sistem, su yapıcımız olmasına rağmen ihtiyaçlarımızı fazlasıyla karşılıyordu. Çoğu gün saat 11.00 veya 12.00 gibi aküler tamamen dolmuş oluyordu.
O dönemde propanlı bir buzdolabı kullanıyorduk.
Daha sonra bunu 12V elektrikli bir modelle değiştirdik ve enerji tüketimimiz arttı.
Ne kadar arttı?
Bu miktar her gün farklıydı.
Birkaç haftalık gözlem sonucunda yeni buzdolabına rağmen güneş paneli sistemimizin ihtiyaçlarımızı karşılamaya devam ettiğini gördük.
Peki gerçekten ne kadar güneş enerjisine ihtiyacımız vardı?
Bunu ancak tekneyle tekrar seyire çıktıktan sonra kesin olarak anlayabildik.
İstediğim kadar teorik hesap yapabilirdim, fakat asıl kanıt gerçek kullanım verileriydi. (Yedek olarak bir jeneratörümüz de vardı.)
İşte vermek istediğim temel mesaj bu:
Hesap tabloları ve enerji denetimleri size bir başlangıç noktası sağlar, ancak bunların yalnızca tahmin olduğunu unutmamalısınız.
Eğer hâlâ bir akü izleme sistemi (battery monitor) kullanmıyorsanız, edinmeniz son derece faydalı olacaktır. Akülerinizin yeterince şarj olup olmadığını ve sisteminizin gerçekte ne kadar enerji ürettiğini anlamanın en güvenilir yolu budur.
Ve son olarak şunu da unutmayın:
Şimdiye kadar teknesine çok fazla güneş paneli taktığından şikâyet eden hiç kimseyle karşılaşmadım.
Page updated
Google Sites
Report abuse